Η Κοινωνική Ανάπτυξη του Παιδιού 4 Οκτωβρίου, 2009

Πηγή: http://edis.ifas.ufl.edu/pdffiles/FY/FY42700.pdf

Μετάφραση: Χρύσανθος Θεοχάρης

 

Σε ένα σημαντικό βαθμό το παιδί μαθαίνει/αποκτά τον τρόπο της συμπεριφοράς  του μέσω της αλληλεπίδρασης, της συναναστροφής  και  της παρατήρησης των γονιών και των συνομιλήκων του. Η κοινωνική ανάπτυξη μπορεί να συντελεστεί με τους ακόλουθους τρόπους:

Μίμηση προτύπων – Τα παιδιά αποκτούν κοινωνικές δεξιότητες και σωστές συμπεριφορές παρατηρώντας και στη συνέχεια μιμούμενα τους τρόπους και το παράδειγμα ανθρώπων που παίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή τους – φίλων και ενηλίκων. Για να μπορέσετε να διδάξετε στο παιδί σας  σωστούς τρόπους, γίνετε γι’ αυτά τα ζωντανά πρότυπα για τον τρόπο που θέλετε να φέρονται. Για παράδειγμα, στην περίπτωση μιάς σύγκρουσης αντί να φωνάζετε και να αραδιάζετε διακοσμητικά επίθετα ή ακόμα και να πετάτε αντικείμενα, ηρεμήστε πρώτα εσείς και στη συνέχεια πάρτε μια βαθειά αναπνοή. Σε ήρεμο τόνο προσπαθήστε να πληροφορηθείτε τί συμβαίνει. Πείτε στο παιδί σας ότι η συμπεριφορά του έχει αντίκτυπο στους άλλους. Βοηθήστε το να βρει άλλους τρόπους να λύσει το πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Η βία ποτέ δεν μπορεί να είναι επιλογή επίλυσης συγκρούσεων.

 Ενίσχυση/εμπέδωση θετικής συμπεριφοράς – Οι όποιες συμπεριφορές ενθαρρύνονται και θεμελιώνονται απ’ τον τρόπο που τις αντιμετωπίζουν οι άλλοι. Τα παιδιά αυθόρμητα και φυσικά έχουν την τάση να επαναλαμβάνουν συμπεριφορές που τραβούν την προσοχή των ενηλίκων.  Έτσι είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε και να επαινούμε τις θετικές συμπεριφορές και να αφήνουμε να περνούν απαρατήρητες οι αρνητικές. Τί συμβαίνει όταν το παιδί συμπεριφέρεται όπως επιθυμεί ο γονιός – όταν δηλαδή το παιδί παίζει αρμονικά με με κάποιο άλλο φιλικό παιδάκι και μοιράζεται τα παιχνίδια του; Συνήθως ο γονιός δεν λέει και δεν κάνει τίποτε. Ίσως να σκέφτεται: «Ας μην κοιτάξω καν προς τα εκεί μήπως και τους χαλάσω την όμορφη συντροφιά». Τί κρίμα! Δυστυχώς οι γονείς πολύ συχνά ξεχνούν ότι επαινώντας το παιδί ή χτυπώντας το χαϊδευτικά στην πλάτη είναι  ό,τι καλύτερο μπορούν να κάνουν ώστε το παιδί τους να επαναλάβει – πολλές και άπειρες φορές – τέτοιες καλές συμπεριφορές. Αυτή η μέθοδος λέγεται «τσακώνω το παιδί να κάνει κάτι σωστό» αντί του «το τσακώνω να κάνει κάτι κακό».

 Χαρακτηριστικά Γνωρίσματα – Το κάθε παιδί είναι μοναδικό. Μερικά παιδιά είναι γενικά πιο χαρούμενα, πιο δραστήρια, πιο αισιόδοξα και θετικά. Άλλα πάλι νευριάζουν ευκολότερα, είναι παρορμητικά, δεν υπολογίζουν τίποτε. Επίσης, σε καινούργιες συνθήκες και πρωτόγνωρες καταστάσεις κάποια παιδιά γίνονται κακόκεφα και πολύ διστακτικά. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά δεν είναι επίκτητα, δεν είναι δηλαδή φερσίματα που τα «κόλλησαν» στην πορεία, αλλά έμφυτα, είναι δηλαδή μέρος του χαρακτήρα τους, της ιδιοσυγκρασίας τους. Οι ειδικοί κατατάσσουν τα παιδιά σε μια απ’ τις παρακάτω κατηγορίες ή ιδιοσυγκρασίες ή χαρακτήρες:

 Το εύκολο παιδί - αυτό που στις πιο πολλές περιπτώσεις ακολουθεί τους κανόνες, δέχεται τις αλλαγές εύκολα και γενικά είναι καλοδιάθετο.

Το παιδί που αργεί να «πάρει μπρος» – του οποίου η διάθεσή είναι αρνητική και το οποίο προσαρμόζεται σε κάθε τι καινούργιο με αργούς ρυθμούς.

Το δύσκολο παιδί - αυτό που έχει συχνά νευρικά ξεσπάσματα, έχει υπερβολικές αντιδράσεις, καυγαδίζει και δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στις πάσης φύσεως αλλαγές.

Σε ποιον απ’ τους παραπάνω «τύπους» πιστεύετε πως ανήκει το δικό σας παιδί;  Είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς ποιά στοιχεία της συμπεριφοράς και της ιδιοσυγκρασίας του παιδιού είναι έμφυτα (αυτά δηλαδή με τα οποία γεννήθηκε το παιδί) και ποιά επίκτητα (αυτά δηλαδή που αποκτήθηκαν και καλλιεργήθηκαν στη συνέχεια). Ίσως πιστεύετε πως ό,τι απόκτησε και έμαθε στη διαδρομή το παιδί αυτό μπορεί να αλλάξει, ενώ ό,τι «έφερε» μαζί του με τη γέννησή του αυτό δεν γίνεται να αλλάξει. Αυτό είναι λάθος. Η συμπεριφορά του παιδιού σίγουρα μπορεί να αλλάξει – και αλλάζει – με τη γονική διαπαιδαγώγηση και τις μεθόδους/δεξιότητες που χρησιμοποιούνται. Το ερώτημα είναι προς ποιά κατεύθυνση θα είναι η αλλαγή – προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο; Ιδού η πρόκληση του να είσαι γονιός!

 

Συμπέρασμα: Υπάρχουν πολλοί παράγοντες πίσω απ’ την αρνητική συμπεριφορά ενός παιδιού. Όταν μπορέσουμε να προσδιορίσουμε τους παράγοντες αυτούς καθώς επίσης και τις αιτίες και τις αφορμές, τότε θα είμαστε σε θέση να βοηθήσουμε θετικά και να οδηγήσουμε το παιδί να αναπτύξει καλύτερα στοιχεία συμπεριφοράς.

Πώς να Προσδιορίζουμε τις Αιτίες της Αρνητικής Συμπεριφοράς 21 Σεπτεμβρίου, 2009

 

Πηγή: http://edis.ifas.ufl.edu/pdffiles/FY/FY42700.pdf

Μετάφραση: Χρύσανθος Θεοχάρης

 

Όλα τα παιδιά μπορούν να παρουσιάσουν ανάρμοστη συμπεριφορά κατά καιρούς. Δεν διαθέτουν την πείρα των ενηλίκων και είναι απ’ τη φύση τους περίεργα και παρορμητικά. Η αρνητική συμπεριφορά τους  μπορεί να πάρει … χίλιες και μια μορφές – τόσο απρόβλεπτα και ευρηματικά είναι! Μερικά φωνάζουν, ουρλιάζουν, έχουν νευρικά ξεσπάσματα. Άλλα φέρονται ανυπάκουα ή τσακώνονται με τα αδερφάκια τους. Κατα τα πρώτα χρόνια της ζωής τους τα παιδιά σας είναι αναμενόμενο να δίνουν δείγματα τέτοιας αρνητικής συμπεριφοράς. Και έχει μεγάλη σημασία να μπορείτε να εντοπίζετε τις αιτίες που προκαλούν τέτοιες συμπεριφορές για τον απλούστατο λόγο ότι σας δίνει τη δυνατότητα να χειριστείτε αποτελεσματικά τις καταστάσεις που δημιουργούνται. Ο σωστός και θετικός χειρισμός όπως είναι λογικό οδηγεί σε καλύτερες σχέσεις και θετικό κλίμα. Στη συνέχεια σας δίνουμε συνοπτικά μερικούς απ’ τους λόγους της αρνητικής παιδικής συμπεριφοράς:

 

 Αρνητικά Συναισθήματα – Η συμπεριφορά ενός παιδιού είναι δυνατόν να επηρεαστεί απ’ τις διάφορες εμπειρίες που είχε στη ζωή του. Τα παιδιά που περνούν μια κρίσιμη περίοδο μπορεί να αισθάνονται προδομένα, συγχυσμένα, φοβισμένα και παραμελημένα. Μπορείτε να αναγνωρίσετε κάποιο ή κάποια απ’ τα παρακάτω συναισθήματα στο παιδί σας;

  

Θυμωμένο, δείχνει έλλειψη εμπιστοσύνης,  πληγωμένο, κακοφανισμένο, νοιώθει κατάθλιψη, νοιώθει απομονωμένο, ζηλεύει, νοιώθει ενοχές, είναι φοβισμένο, απελπισμένο, απογοητευμένο, λυπημένο, κακόκεφο

Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που είναι δυνατόν να επηρεάζουν τον τρόπο που φέρονται τα παιδιά. Σαν τέτοιους θα μπορούσαμε να αναφέρουμε την αρρώστια και τις παρενέργειες φαρμάκων. ΄Αλλος ένας παράγοντας είναι η ύπαρξη κάποιου σωματικού ή διανοητικού μειονεκτήματος. Θα προσθέσουμε έναν ακόμη: Υπάρχουν μελέτες που υποδηλώνουν πως κάποια σοβαρή κακοποίηση της μαμάς κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να επηρεάσει την ψυχική διάθεση του παιδιού στη μετέπειτα ζωή του.

Παιδιά που έχουν βιώσει τραυματικές εμπειρίες και συμβάντα μπορεί να εκφράζουν τα συναισθήματά τους μέσα από ανάρμοστη συμπεριφορά, δηλαδή με το να χτυπούν, να δαγκώνουν,να  τσακώνονται, να παραβαίνουν τους κανόνες, να καυγαδίζουν κττ. Τα παιδιά με άλλα λόγια χρειάζονται την παρουσία ένός ευαίσθητου ενήλικα που να αναγνωρίζει και να προσδιορίζει τα συναισθήματά τους. Χρειάζονται κάποιον που να ακούει και όχι να κρίνει το αν και κατά πόσο τα συναισθήματά τους είναι θετικά ή αρνητικά. Χρειάζονται τέλος κάποιον που να ενδιαφέρεται τόσο πολύ γι’ αυτά που να κάνει τον κόπο να τα διδάξει και να τα δείξει πώς να εκφράζουν τα συναισθήματά τους με πιο κατάλληλους και ενδεδειγμένους τρόπους.

 

 Οι Βασικές τους Ανάγκες δεν Έχουν Ικανοποιηθεί – Όταν οι βασικές ανάγκες του παιδιού για τροφή, προσωπικό χώρο, στέγη, ασφάλεια, ένδυση, ύπνο και άσκηση δεν έχουν ικανοποιητικά καλυφθεί, αυτό θα έχει αντίκτυπο στην ευημερία του και οδηγεί στα παρακάτω αποτελέσματα:

 

Βασική Ανάγκη	Συνέπεια
Πείνα	Όταν το παιδί πεινάει είναι πιθανό να γίνεται ιδιόρρυθμο, γκρινιάρικο και δυσάρεστο.
Έλλειψη ύπνου	Όταν το παιδί είναι ιδιαίτερα κουρασμένο και εξαντλημένο είναι πιθανό να απογοητεύεται εύκολα και να έχει νευρικά ξεσπάσματα.
Έλλειψη δραστηριότητας	Όταν το παιδί βαριέται είναι φυσικό να έχει τάση προς σκανταλιές και αταξίες.
Έλλειψη προσωπικού χώρου	Όταν το παιδί δεν έχει αρκετό χώρο να κινηθεί και να παίξει είναι πιθανό να αρχίσει να αγριεύει και να χώνεται παντού.

Διόρθωση Προβληματικών Συμπεριφορών (Μέρος 5ο) 6 Φεβρουαρίου, 2009

Το Κλαψούρισμα

 

Πηγή: http://www.askdrsears.com/html/6/T063900.asp

Μετάφραση: Χρύσανθος Θεοχάρης

 

Πώς γίνεται ένας τόσο εκνευριστικός ήχος όπως είναι το κλαψούρισμα να βγαίνει από τόσο λατρευτά πλασματάκια όπως είναι τα παιδιά μας; Αποτελεί κράμα έκκλησης, απαίτησης, ενόχλησης και γκρίνιας με κάποιες παρεμβολές από ρουθουνίσματα και αναφυλλητά. Ο τόνος και η ένταση κλιμακώνονται με κατάληξη είτε την εξάντληση του κλαψουρίζοντος (κάτι που θέλει πολύ χρόνο να ολοκληρωθεί) είτε την καταπόνηση του αποδέκτη-ακροατή (κάτι που έρχεται πολύ γοργά).

 

Γιατί κλαψουρίζουν τα παιδιά; Η περίοδος του κλαψουρίσματος για τα περισσότερα παιδιά διαρκεί απ’ τα δυόμισυ μέχρι τα τέσσερα. Είναι τότε που πειραματίζονται με τη φωνή τους και κάνουν τις δικές τους διαπιστώσεις για την επίδραση που έχουν οι διάφοροι ήχοι στους ακροατές τους!!! Ο λόγος που ο πειραματισμός αυτός κρατάει τόσο πολύ είναι γιατί τα … μαγεύει η δύναμη και η αποτελεσματικότητα που διαθέτει το κλαψούρισμα. Ανάλογα με την ανταπόκριση των αποδεκτών, το κλαψούρισμα είτε θα προβιβαστεί σε πιο ενοχλητικά είδη ήχων είτε θα εξευγενιστεί σε κάποια πιο ευχάριστη μορφή ομιλίας.

 

Πώς θα μπορέσετε να σιγάσετε τον κλαψιάρη; Ιδού μερικές ιδέες και προτάσεις:

 

 ü  Παρατηρήστε τις συνθήκες κάτω απ’ τις οποίες ξεκινάει το κλαψούρισμα, «προσπεράστε» το παιδί σας και κλείστε το δρόμο στο κλαψούρισμα.

      Αν το παιδί σας αρχίζει το κλαψούρισμα μόλις πιάσετε το τηλέφωνο, βρείτε κάτι που θα το κρατάει απασχολημένο και μετά κάντε το τηλεφώνημα. Αν το κλαψούρισμα εκδηλώνεται όταν το παιδί είναι κουρασμένο ή πλήττει, τότε η διόρθωση των συνθηκών διορθώνει ταυτόχρονα και το κλαψούρισμα. Στις περισσότερες των περιπτώσεων η άμεση ανταπόκριση στο παιδί λειτουργεί αποτρεπτικά για το κλαψούρισμα έτσι που το παιδί δεν χρειάζεται να προσφύγει στη χρήση εκνευριστικών τόνων για να σας περάσει το μήνυμά του.

 

  ü  Μην αφήνετε το κλαψούρισμα να κλιμακωθεί. Με την πρώτη συλλαβή και μόλις υποψιαστείτε την ύπαρξη κλαψιάρικου τόνου στη φωνή πείτε με αποφασιστικό ύφος: «Στοπ! Δεν ακούω την γκρινιάρικη φωνή σου!» και απομακρυνθείτε. Μετά, γυρίστε, κοιτάξτε το παιδί σας και προσθέστε: «Ευχαρίστως όμως θα σε ακούσω όταν μιλάς όμορφα».

 

 ü Δοκιμάστε και αυτό: «Αυτό δεν είναι το δωμάτιο για κλαψουρίσματα. Αν θέλεις να μυξοκλάψεις πήγαινε σ’ ένα άλλο δωμάτιο».

 

 ü Καταπνίξτε το κλαψούρισμα εν τη γενέσει του και κατευθύνετε τα πράγματα έτσι ώστε ο τόνος της φωνής του παιδιού να πάρει ευχάριστο χρώμα. Σε αντίθετη περίπτωση ρισκάρετε να επιτρέψετε το κλαψούρισμα να σας εξαντλήσει μέχρι του σημείου να παραδοθείτε – μια παραχώρηση που παρατείνει το στάδιο του κλαψουρίσματος. Όταν το παιδί συνειδητοποιήσει πως το κλαψούρισμα δεν βγάζει πουθενά, θα σταματήσει. Και σε τελική ανάλυση το παιδί θα πάρει αυτό που ζητούσε απ’ την αρχή, όχι όμως με το κλαψούρισμα αλλά με τον γλυκό τόνο της φωνής του και διατυπώνοντας την επιθυμία του ήρεμα και ευγενικά.

 

 üΈνας άλλος τρόπος να κερδίσετε το κλαψιάρικο παιδί με το μέρος σας είναι να αλλάξετε θέμα. Συνεχίστε να μιλάτε και να αποσπάτε την προσοχή του απ’ το κλαψούρισμα προς άλλα ενδιαφέροντα: «Α! Κοίτα αυτό το υπέροχο λουλούδι. Έλα να δούμε πώς μυρίζει». Δίνετε με τον τρόπο αυτό στο παιδί να αντιληφθεί πως το κλαψούρισμα δεν σας ενοχλεί.

 

Αν το κλαψούρισμα επιμένει, επανάλαβετε στο παιδί σας το κλαψούρισμά του (χωρίς δόσεις υπερβολής ή κοροϊδευτικό ύφος!) για να αντιληφθεί πόσο άχαρο και ενοχλητικό ακούγεται. Προσοχή όμως, μην το κάνετε αυτό όταν και οι δυο σας είσαστε συναισθηματικά φορτισμένοι. Κάντε το σε κάποια ήρεμη στιγμή. Κλαψουρίστε του: «Ποιο απ’ τα δυο προτιμάς, την «ξυνή» φωνή της Μανούλας («Δε θέλω να μαγειρέψω για βραδυνό») ή τη γλυκειά φωνή της Μανούλας («Αχ πόσο κουρασμένη είμαι. Τί ωραία θα ήταν να είχα λίγη βοήθεια!»); Άπαξ και το παιδί σας μάθει πως το κλαψούρισμα δεν φέρνει το αποτέλεσμα που θα περίμενε (και καθώς οι γλωσσικές του ικανότητες βελτιώνονται) τότε το κλαψούρισμα θα καταχωνιαστεί στο «χρονοντούλαπο της ιστορίας».

 

Time-outs (Τάιμ-άουτ) και πώς να τα χρησιμοποιήσετε αποτελεσματικά (12 ως 24 μηνών) 30 Νοεμβρίου, 2008

Από την Paula Spencer

Πηγή: http://www.babycenter.com/0_time-outs-how-to-make-them-work-12-to-24-mo_12252.bc?articleId=12252&showAll=true
Μετάφραση: Χρύσανθος Θεοχάρης

 

Βρισκόσαστε κάπου. Οι μεγάλοι ασχολούνται με τα δικά τους και η παρέα των παιδιών με τα δικά της. Ξαφνικά το δικό σου παιδί αρχίζει να φωνάζει και να συμπεριφέρεται νευρικά και προκλητικά. Τί κάνεις; Ο καλύτερος τρόπος να ελέγξεις μια τέτοια συμπεριφορά εν τη γενέσει της είναι να απομακρύνεις το παιδί προσωρινά απ’ την ομαδική δραστηριότητα και να του δώσεις την ευκαιρία να ηρεμήσει μόνο του μακριά απ’ τα άλλα παιδιά. Η τεχνική αυτή λέγεται τάιμ-άουτ (time-out). Ο όρος χρησιμοποιείται και στη μπασκετική γλώσσα και σημαίνει απλά «(σύντομη) διακοπή». Στην ανατροφή των παιδιών το τάιμ-άουτ είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος διαμόρφωσης συμπεριφοράς χωρίς χρήση βίας. Ιδού και μερικά σημεία-κλειδιά που θα κάνουν τη χρήση του τάιμ-άουτ πετυχημένη.

 

Έχε επίγνωση του τί είναι και δεν είναι το τάιμ-άουτ

Το τάιμ-άουτ δεν είναι τιμωρία. Είναι μια ευκαιρία για το παιδί σου να μάθει να χειρίζεται τις απογοητεύσεις του και να τροποποιεί τη συμπεριφορά του. Κατά τη διάρκεια του τάιμ-άουτ το παιδί σου είναι μόνο του. Άφησέ το λοιπόν να μείνει σε κάποια γωνιά μόνο του για λίγα λεπτά. Μην του δίνεις καθόλου προσοχή, θετική ή αρνητική, γιατί θα λειτουργήσει ενισχυτικά στην αρνητική συμπεριφορά που έδειξε. Η ησυχία και η απομόνωση θα βοηθήσουν να «κατεβάσει στροφές» και να ηρεμήσει. Θα πρέπει όμως να κάνεις και συ το ίδιο – να αποτραβηχτείς και να πάρεις και συ κάποιες ανάσες χωρίς να αναμιχθείς στη μάχη που δίνει το παιδί σου. Το σημαντικό με τα τάϊμ-άουτ είναι πως μπορούν να αποκλιμακώσουν μια εύφλεκτη κατάσταση και να διοχετεύσουν την αρνητική ενέργεια αλλού και μάλιστα με ήρεμο και διακριτικό τρόπο. Σου δίνουν τη δυνατότητα να δώσεις ένα μάθημα στο παιδί σου χωρίς να χρειαστεί να δώσεις αρνητικό παράδειγμα – κάτι που θα συνέβαινε αν χρειαζόταν να του βάλεις τις φωνές.

 

Το παιδί σου θα πρέπει να είναι σε ηλικία που να μπορεί να κάνει τάϊμ-άουτ

Είναι γνωστό πως τα νήπια δυσκολεύονται να καθήσουν ήσυχα στο ίδιο μέρος. Αν λοιπόν το βάλεις να μείνει σε κάποιο καθορισμένο χώρο για κάποιο διάστημα, το αποτέλεσμα θα είναι μια σκηνή κυνηγητού. Ιδού η εξέλιξη: Το παιδί φεύγει τρέχοντας απ’ τον καθορισμένο χώρο. Εσύ τρέχεις, το πιάνεις και – μάταια – προσπαθείς να το κάνεις να μείνει στο χώρο που του καθόρισες. Καταφεύγεις σε απειλές, αυτό γελάει όλο χαρές για το καινούργιο του παιχνίδι, ή βάζει τα κλάματα οργισμένο λόγω του περιορισμού. Εσύ τραβάς, αυτό κλωτσάει. Στο μεταξύ, λόγω ηλικίας έχει ήδη ξεχάσει για ποιο λόγο του ζητάς να μείνει ακίνητο σε μια γωνιά. Έτσι αντί να το βοηθήσεις να συνέλθει και να ηρεμήσει, καταλήγετε να παίζετε παιχνίδι εξουσίας.

 

Για το λόγο αυτό το τάϊμ-άουτ δεν μπορεί να έχει αποτελεσματικότητα παρά μόνο αφού το παιδί μπει στον τρίτο χρόνο – και πάντα ανάλογα με το παιδί. Κάπου εκεί θα πρέπει να μπορέσεις να διακρίνεις κάποια σημάδια πως το παιδί είναι σε θέση να αντιλαμβάνεται τί είναι επιτρεπτό κιαι τί όχι. Ένα απ’ αυτά είναι πως το ίδιο το παιδί σου υπενθυμίζει τους κανόνες όταν εσύ τους παραβιάζεις. Για παράδειγμα, αν σε δει να κάνεις κάτι που δεν το αφήνεις να κάνει – ας πούμε, να τρως κάτι στον καναπέ – θα σου πει, «Μαμά, δεν πρέπει να τρως στον καναπέ». Αν λοιπόν δεν δεις σημάδια πως το παιδί αντιλαμβάνεται την ιδέα της τήρησης των κανόνων, μη δοκιμάσεις ακόμη την εφαρμογή του τάϊμ-άουτ. Διαφορετικά, το παιδί δεν θα καταλαβαίνει γιατί του κάνεις αυτά που του κάνεις, ενώ εσύ η ίδια απογοητευμένη θα εγκαταλείψεις πρόωρα την εφαρμογή της χρήσιμης αυτής παιδαγωγικής μεθόδου.

 

Στο μεταξύ, κάνε μια προσπάθεια να κάνεις το διαχωρισμό ανάμεσα στη φυσιολογική αναζήτηση και το πνεύμα περιέργειας του νηπίου απ’ τη μια και τη σκόπιμη ανυπακοή απ’ την άλλη. Προσάρμοσε το σπίτι σου στις ιδιαιτερότητες του παιδιού σου ώστε να ελαχιστοποιήσεις τις δυνατότητες για ζαβολιές και ζημιές. Μην ξεχνάς την τέχνη της απόσπασης της προσοχής και στροφής προς πιο κατάλληλες δραστηριότητες. Όταν το παιδί σου κάνει κάτι που γνωρίζει πως δεν είναι σωστό να κάνει και επιπλέον αρνείται να σταματήσει, τότε έφτασε η ώρα να χρησιμοποιήσεις το τάϊμ-άουτ – με κατάλληλες τροποποιήσεις, όπως τις παρουσιάζουμε στη συνέχεια.

 

Για αρχή, να συμμετέχεις και εσύ στο τάϊμ-άουτ

Πριν ακόμη το παιδί σου είναι έτοιμο για μοναχικό τάϊμ-άουτ , μπορείς να το εισαγάγεις στην ιδέα κάνοντας αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν «θετικό» τάϊμ-άουτ που είναι το τάϊμ-άουτ μαζί με το παιδί. Όταν το παιδί σου αρχίζει να «κουρδίζεται» και δείχνει πως πάει να βγει εκτός ελέγχου, κάνε του μια πρόταση: «Ας κάνουμε ένα διάλειμμα μαζί να διαβάσουμε ένα βιβλίο μέχρι να νοιώσουμε καλύτερα». Οποιαδήποτε ήρεμη ενασχόληση, όπως ακρόαση μουσικής, ξάπλωμα, συναρμολόγηση κάποιου πάζλ, μπορούν να λειτουργήσουν θετικά. Ένα τάϊμ-άουτ μαζί σου διακόπτει τις αλυσιδωτές αντιδράσεις μιάς αρνητικής συμπεριφοράς ενώ παράλληλα αποτρέπει τη σύγκρουση που προκαλεί ένα κανονικό τάϊμ-άουτ. Τέλος, αποτελεί «μύηση» του παιδιού στην ιδέα ενός διαλείμματος για ανάκτηση της χαμένης ηρεμίας.

 

Δείξε και πες

Άπαξ και το παιδί σου είναι σε θέση να ακολουθήσει απλές οδηγίες και έχει αυξήσει τα περιθώρια διατήρησης της προσοχής, είναι πια έτοιμο για το κανονικό τάϊμ-άουτ. Μεταξύ 2 και 3 χρόνων θα προσέξεις πως είναι σε καλύτερη θέση να αντιληφθεί τη σχέση ανάμεσα στην αιτία και το αποτέλεσμα. Όμως μην αρχίσεις να εφαρμόζεις το τάϊμ-άουτ ξαφνικά και πάνω στο θυμό σου ή αμέσως μετά από κάποια απογοήτευση. Η αποτελεσματικότητά του προϋποθέτει επαρκείς εξηγήσεις σε ανύποπτο χρόνο. Φρόντισε να χρησιμοποιήσεις απλή γλώσσα, όπως: «Όταν συμπεριφέρεσαι πολύ άγρια ή κάνεις αταξίες που η μαμά και ο μπαμπάς δεν μπορούν να ανεχτούν θα σου φωνάξω ‘Τάϊμ-άουτ’. Αυτό θα σημαίνει πως θα πρέπει να κάτσεις σ’ αυτή την καρέκλα για λίγη ώρα μέχρι να μπορέσεις να ηρεμήσεις». Μερικοί γονείς προτιμούν να κάνουν μια αναπαράσταση χρησιμοποιώντας μια κούκλα ή κάτι αντίστοιχο για να δείξουν στο παιδί πώς γίνεται ένα τάϊμ-άουτ.

 

Δείξε ελαστικότητα με τις λεπτομέρειες

Στην περίπτωση ενός νηπίου, ο στόχος σου είναι απλά να του δώσεις να αντιληφθεί την ιδέα της διακοπής μιάς ανεπιθύμητης συμπεριφοράς. Η διακοπή είναι έτσι κι αλλιώς αντιπαθητική για ένα παιδάκι 2 χρόνων που το χαρακτηρίζει ο εγωκεντρισμός και η επιθετικότητα. Το να επιμείνεις να μείνει καθισμένο σε ένα συγκεκριμένο μέρος, με κάποιο συγκεκριμένο τρόπο και για συγκεκριμένη χρονική διάρκεια, ξεπερνάει τις αντοχές του. Αντί λοιπόν να το οδηγήσεις σε μια συγκεκριμένη καρέκλα, ίσως είναι καλύτερα να παραμείνει ακίνητος στο σημείο που βρίσκεται. Και μην επιμείνεις ιδιαίτερα στη διάρκεια. Ο κανόνας που εφαρμόζουν οι περισσότεροι είναι ένα λεπτό ανά έτος ηλικίας. Αυτό όμως δεν θα πρέπει να ισχύει για παιδιά κάτω των τριών χρόνων. Τριάντα δευτερόλεπτα μέχρι ένα λεπτό είναι αρκετό για ένα παιδάκι κάτω των τριών. Η διάρκεια θα πρέπει να είναι αρκετή να το βοηθήσει να στρέψει την προσοχή του σε κάτι διαφορετικό, όχι όμως τόση που να το αναστατώσει. Πρόταση: Βάλτο να κάτσει όσο χρειάζεται να πει την αλφαβήτα μια ή δύο φορές και μετά καθοδήγησέ τον σε κάποια άλλη δραστηριότητα.

 

Μην περιμένεις θαύματα

Σίγουρα έχεις διαπιστώσει πως τα νήπια τα χαρακτηρίζει η ασταμάτητη δραστηριότητα, το πείσμα και το στοιχείο του απρόβλεπτου (ή διαφορετικά, η … αστείρευτη ευρηματικότητά τους που αφήνει τους πάντες έκπληκτους!). Με το να «προκαλεί» τα όρια και τα περιθώρια και να αξιολογεί και να σταθμίζει τις δικές σου αντιδράσεις – κυριολεκτικά αναρίθμητες φορές – το νήπιο προσπαθεί με τον τρόπο του να γνωρίσει τον τρόπο λειτουργίας του κόσμου στον οποίο ζει. Για παράδειγμα, επανειλημένα πετάει φαγητά και άλλα αντικείμενα απ΄το τραπέζι για να σιγουρευτεί πως η βαρύτητα λειτουργεί σε κάθε περίπτωση. Επαναλαμβάνει κάποια ενέργεια ξανά και ξανά για να βεβαιωθεί πως εσύ δεν άλλαξες γνώμη και εξακολουθείς να μην την εγκρίνεις – που σημαίνει πως η δική σου υπομονή και η δική σου συνέπεια έχει μεγάλη σημασία για τη σωστή ανάπτυξή του.

 

Δεν υπάρχει μέθοδος, δεν υφίσταται τρόπος ή προσέγγιση που από μόνη της θα μπορέσει να σε βοηθήσει ώστε το νήπιο σου να γίνει ένα υπάκουο αγγελούδι. Θα πρέπει να δοκιμάσεις και να πειραματιστείς με μια ποικιλία παιδαγωγικών τεχνικών μέχρι να βρεις τους συνδιασμούς εκείνους που ταιριάζουν στην περίπτωση του παιδιού σου και αποδίδουν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Έτσι, αν καταφέρεις το παιδί σου να είναι υπάκουο στις περισσότερες των περιπτώσεων, ίσως να είσαι τυχερή και να μην έρθεις ποτέ στην ανάγκη να χρησιμοποιήσεις το τάϊμ-άουτ. Μπορεί οι προτροπές και η απόσπαση της προσοχής να αποδειχτούν επαρκή παιδαγωγικά εργαλεία. Ή, πάλι, μπορεί να δεις πως η χρήση της θετικής εκδοχής του τάϊμ-άουτ – χρησιμοποίηση μιάς πιο ήπιας δραστηριότητας που βοηθάει το παιδί να καλμάρει – ταιριάζει περισσότερο στις ιδιαιτερότητες του παιδιού σου στο στάδιο αυτό. Σε όλα τα στάδια ανάπτυξης έχει μεγάλη σημασία να είσαι σε θέση να αξιολογείς ποιές συμπεριφορές είναι φυσιολογικές, ή έστω αναπόφευκτες. Αυτό θα σε βοηθήσει να έχεις ρεαλιστικές προσδοκίες για το παιδί σου.

Τρόποι Να Μιλήσεις Στο Παιδί Σου Και να Σ’Ακούσει 20 Σεπτεμβρίου, 2008

Πηγή: http://askdrsears.com/html/6/T061000.asp?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_content=articlelink&utm_campaign=article1

 Μετάφραση: Χρύσανθος Θεοχάρης

 

Μια σημαντική πτυχή  της διαπαιδαγώγησης είναι να μάθουμε πώς να μιλάμε στα παιδιά μας. Ο τρόπος που μιλάς στο παιδί σου του διδάσκει πώς θα πρέπει να μιλάει στους άλλους. Σας δίνουμε μερικές συμβουλές προς την κατεύθυνση αυτή. Είναι τα συμπεράσματα, ή καλύτερα, αυτά που μάθαμε στην προσπάθειά μας να μεγαλώσουμε σωστά τα δικά μας παιδιά.

Συνδέσου πριν παραγγείλεις. Προτού δώσεις παραγγελίες στο παιδί σου χαμήλωσε ώστε τα μάτια σας να βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο. Δημιούργησε οπτική επαφή μαζί του για να έχεις την προσοχή του.  Δίδαξέ του  τον τρόπο να εστιάζεται: «Μαίρη, θέλω να με βλέπεις στα μάτια». «Γιάννη, τέντωσε τα’ αυτιά σου». Φρόντισε όμως ώστε όταν το παιδί σου προσπαθεί να σου μιλήσει, η «γλώσσα» του δικού σου σώματος να είναι ανάλογη με αυτή που περιμένεις απ’ αυτό όταν του μιλάς εσύ. Σιγουρέψου πως η οπτική επαφή δεν είναι τόσο έντονη ώστε να δίνει στο παιδί την εντύπωση ότι επιδιώκεις να το ελέγξεις και όχι να επικοινωνήσεις μαζί του.

Απευθύνσου στο παιδί. Διατύπωσε το αίτημά σου ξεκινώντας την πρόταση με το όνομα του παιδιού: «Βαγγέλη, θέλω να σε παρακαλέσω …»

Να είσαι σύντομη: Η δική μας αρχή είναι να διατυπώνουμε το αίτημά μας με μια μονάχα πρόταση.  Όσο πιο πολλά λες  τόσο περισσότερες και οι πιθανότητες να γίνει το παιδί σου «κουφίζει» όταν του μιλάς. Τα πολλά λόγια είναι το πιο κοινό λάθος σε κάθε περίπτωση διαλόγου. Δίνουν στο παιδί την αίσθηση πως δεν είσαι και τόσο σίγουρη για αυτό που προσπαθείς να πεις. Όσο το παιδί σε έχει να μιλάς γι άλλα κι άλλα τόσο πιο εύκολο είναι να ξεφύγεις απ’ την ουσία!

Μίλα απλά. Με μικρές προτάσεις και μονοσύλλαβες λέξεις. Άκου πώς συνεννοούνται τα παιδιά μεταξύ τους και πάρε μαθήματα. Όταν βλέπεις στο πρόσωπο του παιδιού σου εκείνο το παγωμένο και αδιάφορο βλέμμα, τα πράγματα μιλούν από μόνα τους: Δεν γίνεσαι κατανοητή.

Ζήτα απ’ το παιδί σου να επαναλάβει αυτό που του ζητάς. Αν δεν μπορεί, αυτό σημαίνει ή ότι το διατύπωσες με πολλά λόγια ή ότι δεν ήσουν σαφής.

Κάνε μια προσφορά που είναι αδύνατο να σου αρνηθεί. Είναι σχετικά εύκολο να πείσεις ένα παιδί 2 ή 3 χρόνων και να αποφύγεις έτσι τα «παιχνίδια εξουσίας» (αν δηλαδή θα γίνει το δικό σου ή το δικό του!). «Ντύσου να πάμε έξω να παίξουμε». Εξήγησέ του πως η απαίτησή σου είναι για το συμφέρον του. Αυτό θα κάνει δύσκολη την άρνησή του. Το πείσμα θα παραμεριστεί και θα γίνει αυτό που πρέπει (ή έστω αυτό που θέλεις εσύ!).

Να είσαι θετική. Αντί του «δεν επιτρέπεται να τρέχεις», προτιμητέο το «Μέσα στο σπίτι περπατάμε, έξω τρέχουμε».

Οι παραγγελίες να αρχίζουν με τη λέξη «θέλω». Αντί να πεις «κάτσε κάτω», πες «θέλω να κάτσεις κάτω». Αντί του «άσε να παίξει η Λίτσα τώρα», πες «θέλω τώρα να αφήσεις να παίξει η Λίτσα». Αυτό έχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα με παιδιά που χαίρονται να προσφέρουν ευχαρίστηση αλλά δεν τους αρέσει  να παίρνουν εντολές. Με το να πεις το «θέλω» τους δίνεις λόγο για συμμόρφωση αντί για μια σκέτη εντολή.

«Όταν … τότε …» «Όταν βουρτσίσεις τα δόντια σου, τότε θα πούμε την ιστορία». «Όταν τελειώσεις τη δουλειά σου, τότε μπορείς να δεις τηλεόραση». Το «όταν» είναι όρος και προϋποθέτει συμμόρφωση, ενώ το «αν» αφήνει να εννοηθεί πως έχει περιθώρια επιλογής (εσύ στην ουσία, βέβαια, δεν το εννοείς έτσι, αλλά έτσι βγαίνει).

Προηγούνται τα πόδια, ακολουθεί το στόμα. Αντί να φωνάξεις, «Κλείσε την τηλεόραση, είναι ώρα για φαγητό», πήγαινε η ίδια στο δωμάτιο που το παιδί σου βλέπει τηλεόραση, κάνε του παρέα για λίγα λεπτά και μόλις αρχίσει το διαφημιστικό διάλειμμα πες στο παιδί σου να κλείσει την τηλεόραση. Με το να πας εσύ στο παιδί του δείχνεις πως βλέπεις την απαίτησή σου στα σοβαρά. Διαφορετικά τα παιδιά το ερμηνεύουν απλά σαν έκφραση προτίμησης.

Δώσε περιθώρια επιλογών. «Τί θέλεις να κάνεις πρώτα, να φορέσεις τις πυτζάμες σου ή να βουρτσίσεις τα δόντια σου;» «Προτιμάς κόκκινη μπλούζα ή μπλε;»

Να μιλάς «αναπτυξιακά» ορθά. Όσο πιο μικρό είναι το παιδί, τόσο πιο απλές και σύντομες θα πρέπει να είναι οι παραγγελίες σου. Δεν πρέπει να ξεχνάς το επίπεδο αντίληψης του παιδιού σου. Για παράδειγμα, ένα συνηθισμένο λάθος των γονιών είναι να ρωτούν ένα παιδάκι τριών χρόνων, «Γιατί το έκανες αυτό;» Η πλειοψηφία των ενηλίκων δεν είναι σε θέση να απαντήσει σε μια τέτοια ερώτηση σχετικά με τη δική τους συμπεριφορά. Ποιο σωστό θα ήταν να πεις, ‘Ας μιλήσουμε γι αυτό που έκανες».

Να μιλάς κοινωνικά ορθά. Ακόμη και ένα παιδάκι δυο χρόνων μπορεί να μάθει να πει «παρακαλώ». Θα πρέπει να περιμένεις απ’ το παιδί σου να δείχνει ευγένεια. Δεν θα πρέπει να του περάσεις  το μήνυμα πως η ευγένεια είναι προαιρετκή. Μίλα στα παιδιά σου με τον τρόπο που θα ‘θελες και αυτά να μιλάνε.

Να μιλάς ψυχολογικά ορθά. Το μόνο που θα πετύχεις αρχίζοντας την πρότασή σου με απειλές και αρνητικές κριτικές είναι να τα κάνεις να πάρουν αμυντική στάση. Αντί για «Το καλό που σε θέλω…» ή «Πρέπει να…», προτιμότερο είναι το «Χαίρομαι πολύ όταν…» ή «Θα ήθελα…» Αντί να πεις «Πρέπει να καθαρίσεις το τραπέζι», προτίμησεν το «Σε χρειάζομαι να καθαρίσεις το τραπέζι».  Όταν δεν υπάρχει επιλογή για άρνηση, μη λες «Μπορείς, σε παρακαλώ, να βάλεις το μπουφάν σου στη θέση του;» Απλά πες, «Σε παρακαλώ βάλε το μπουφάν σου στη θέση του».

 Γράψτο. Οι υπενθυμίσεις εύκολα μπορούν να μετεξελιχθούν σε γκρίνια. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για παιδιά της προεφηβικής ηλικίας τα οποία θεωρούν πως λέγοντάς τους να κάνουν πράγματα τους κατατάσσεις στην κατηγορία των σκλάβων. Μπορείς να τους περάσεις μηνύματα χωρίς να χρειαστεί να πεις έστω και μια λέξη. Μίλα τους με ένα μπλοκάκι και ένα μολύβι. Άφηνε σε διάφορα σημεία αστεία και χαριτωμένα (αυτοκόλλητα) σημειώματα για το παιδί σου. Μετά κάτσε κάπου αναπαυτικά και παρακολούθα πώς γίνεται αυτό που ζητάς.

Ηρέμησέ το με τον τρόπο που μιλάς. Όσο πιο δυνατά μιλάει το παιδί, τόσο πιο σιγά και απαλά μίλα του εσύ. Άσε το παιδί να ξεθυμάνει – εσύ απλά πέτα του φρασούλες όπως «Καταλαβαίνω» ή «Μπορώ να σε βοηθήσω;» Μερικές φορές ένας καλός ακροατής αρκεί να καλμάρει μια παιδική έκρηξη. Αν όμως εσύ απαντήσεις στην έκρηξή του με μια ανάλογη έκρηξη, τότε έχεις να χειριστείς δύο εκρήξεις, πράγμα πολύ πιο δύσκολο. Όχι! Φέρσου σαν ενήλικος!

Αν δεν ηρεμήσει, δεν θα σ’ ακούσει. Πριν δώσεις την παραγγελία πρέπει να αποκατασταθεί η συναισθηματική ισορροπία, διαφορετικά άδικα ξοδεύεις το χρόνο σου.  Τίποτε δεν «κολλάει» όσο το παιδί σου είναι ψυχικό ράκος.

«Ξαναπαίξε» το μήνυμα σου. Τα νήπια χρειάζεται ν’ ακούσουν την οδηγία χίλιες φορές. Τα κάτω των δύο χρόνων δυσκολεύονται να αφομοιώσουν τις οδηγίες που τους δίνεις. Από τριών χρόνων αρχίζουν να κατανοούν και να αποθηκεύουν οδηγίες. Όσο το παιδί μεγαλώνει, αντίστοιχα πρέπει να μειώνονται και οι επαναλήψεις. Για παιδιά της προεφηβικής ηλικίας η επανάληψη θεωρείται μουρμούρα και γκρίνια.

Άσε το παιδί σου να ολοκληρώσει τη σκέψη. Μη λες, «Μην αφήνεις τα πράγματά σου πεταμένα σε μια γωνιά». Πες καλύτερα: «Νίκο, σκέψου πού θέλεις να βάζεις τα ποδοσφαιρικά σου». Όταν αφήνεις το παιδί να σκέφτεται και να παίρνει τις αποφάσεις του, το βοηθάει να μαθαίνει και να είναι πιο τακτικό και συνεπές.

Χρησιμοποίησε κανόνες με ομοιακαταληξία. Π.χ. «Όποιος βιάζεται, σκοντάφτει». Βάλε το παιδί σου να τους επαναλαμβάνει.

Πρότεινε αποδεκτές εναλλακτικές λύσεις. «Δεν γίνεται να πάμε στην παιδική χαρά, αλλά μπορείς να παίξεις στην αυλή του γείτονα».

Ενημέρωσε έγκαιρα για τις επόμενες κινήσεις. «Πρέπει να φύγουμε σε λίγο. Πες αντίο στα παιχνίδια και στα άλλα παιδάκια…» 

Πώς να κάνεις ένα κλειστό παιδάκι να μιλήσει. Φράσεις προσεκτικά επιλεγμένες μπορούν να κάνουν κλειστά μυαλουδάκια και σφραγισμένα στοματάκια να ανοίξουν. Χρησιμοποίησε θέματα που ξέρεις ότι ενθουσιάζουν το παιδί σου. Απόφυγε ερωτήσεις που απαντούνται με ένα ναι ή ένα όχι. Να είσαι συγκεκριμένη. Όχι, «Πέρασες όμορφα στο σχολείο σήμερα;», αλλά, «Ποιο ήταν το πιο ευχάριστο πράγμα που έκανες σήμερα;» 

Κλείσε τη συζήτηση. Όταν η συζήτηση για κάποιο θέμα οκλοκληρωθεί, πες το. «Λυπάμαι, αλλά η άποψή μου γι’ αυτό το θέμα παραμένει η ίδια». Συμφέρει και σε σένα και στο παιδί σου να είναι ξεκάθαρες οι θέσεις σου. Το «Έγινα σαφής;» θα πρέπει να λέγεται με τον κατάλληλο τόνο – αλλά μόνο εφόσον είσαι σίγουρη και αποφασισμένη γι’ αυτό που δηλώνεις.

Διόρθωση Προβληματικών Συμπεριφορών (Μέρος 4ο) 21 Αυγούστου, 2008

Οι Σκηνές στα Σουπερμάρκετ

       Πηγή: http://www.askdrsears.com/html/6/T063900.asp

Μετάφραση: Χρύσανθος Θεοχάρης

 

 Όποιος πάει για ψώνια στο σουπερμάρκετ και παίρνει μαζί του ένα νήπιο σίγουρα θα πρέπει να είναι λάτρης της περιπέτειας. Μερικές φορές όμως σίγουρα δεν έχουμε άλλη επιλογή. Μια νέα μαμά παίρνει πάντα μαζί της και τα δυο της παιδάκια (το ένα τριάμισυ και το άλλο μόλις ενός χρόνου). Λέει πως το βλέπει σαν «σπορ». Το να περιμένεις από ένα νήπιο δύο χρονών (που είναι η προσωποποίηση της περιέργειας) να είναι πρότυπο υπακοής μέσα σ’ ένα σουπερμάρκετ (που είναι στημένο επιστημονικά έτσι που να παρακινεί τους ενήλικες να ψωνίζουν παρορμητικά) είναι κάτι εντελώς εξωπραγματικό. Σίγουρα όμως είναι μέσα στα πλαίσια των δυνατοτήτων σου να δημιουργήσεις τις συνθήκες εκείνες που θα βοηθήσουν το νήπιο να συμπεριφερθεί κάπως καλύτερα. Σου προτείνουμε να δοκιμάσεις τις προτάσεις μας:

• Ή πήγαινε για ψώνια μόνη ή κάνε γρήγορα. Αν δεν ανήκεις στις σπάνιες περιπτώσεις των γονιών εκείνων που απολαμβάνουν τη συντροφιά των μικρών παιδιών στα ψώνια τους (σκόπιμα δεν τολμούμε να δούμε την περίπτωση αυτή απ’ την οπτική γωνία του προσωπικού του σουπερμάρκετ και των άλλων πελατών), τότε όποτε έχεις τη δυνατότητα άφηνε τα παιδιά στο σπίτι και ιδιαίτερα όταν προβλέπεις πως θα χρειαστείς αρκετό χρόνο για τα ψώνια σου. Οι επιλογές σου είναι δύο: Ή να πληρώσεις άτομο να προσέχει τα παιδιά όσο θα λείπεις για ψώνια ή να κάνεις τα ψώνια όταν ο άλλος γονιός θα είναι στο σπίτι να τα προσέχει. Το να κάνετε μια σύντομη βόλτα στο σουπερμάρκετ για λίγα ψώνια μπορεί πραγματικά να είναι μια ευχάριστη εμπειρία και για σένα και για τα παιδιά. Μια επίσκεψη όμως για τα ψώνια της εβδομάδας ή του δεκαπενθήμερου εξαντλούν την υπομονή μικρών και μεγάλων. 
• Κάνε έγκαιρο προγραμματισμό. Κάνε τα ψώνια κατά το τμήμα εκείνο της ημέρας που το παιδί σου έχει την καλύτερη συμπεριφορά και εσύ είσαι στις καλές σου – αυτό κατά κανόνα σημαίνει πρωινές ώρες. Φρόντισε τα παιδιά σου να έχουν γεμάτο στομάχι. Πάρε μαζί σου ένα παιχνίδι που να τους αρέσει και έχε το δεμένο στο καροτσάκι. Οργάνωσε τη λίστα αγορών με βάση το πού βρίσκονται τα πράγματα στο κατάστημα. 
• Μην αφήνεις το παιδί ελεύθερο. Τα μωράκια (ακόμη και τα λίγο μεγαλύτερα) είναι βολεμένα και ευχαριστημένα όταν «φοριούνται» σε μάρσιπο. Αν η λύση αυτή δεν είναι διαθέσιμη μπορείς να χρησιμοποιήσεις το καθασματάκι που διαθέτει το καροτσάκι ή ακόμα και το ειδικό «οχηματάκι» για παιδιά που διαθέτουν τα μεγάλα σουπερμάρκετ. 
• Αξιοποίησε τον πολύτιμο βοηθό σου. Δώσε στο παιδί σου την ευκαιρία και τη χαρά να φανεί χρήσιμο. Άφησέ το να σε βοηθήσει με τα ψώνια, στο βαθμό που μπορεί. Ακόμη και τα πιο μικρά είναι σε θέση να αναγνωρίσουν τα προϊόντα που χρησιμοποιείτε στο σπίτι σε τακτική βάση. Από κει που κάθεται μπορεί να αναγνωρίσει τα μακαρόνια, τους χυμούς, τα λαχανικά. Προσεκτικά μπορεί να πιάσει κάποια απ’ αυτά (εσύ θα κρίνεις ποια). Αν βλέπεις πως η συμπεριφορά του αρχίζει να χαλάει, πες του πως υπάρχουν πιο ενδιαφέροντα πράγματα στον διπλανό διάδρομο ή δός του ένα απ’ τα κουλουράκια που έφερες μαζί σου. 
• Λέγε φωναχτά αυτά που κάνεις. «Πρώτα θα πάρουμε ντομάτες για τη σαλάτα. Μετά μερικές μπανάνες. Σε ποιόν αρέσουν οι μπανάνες; Ναι, σε σένα! Ναι, ναι, και στο μπαμπά. Ποια μπισκοτάκια θα πάρουμε σήμερα;» Αυτοί οι διάλογοι βοηθούν το παιδί σου να ακονίζει τη μυαλουδάκι του. Και όση ώρα περιμένετε στην ουρά του ταμείου να είσαι έτοιμη να το απασχολείς και να το ψυχαγωγείς με τραγουδάκια και κουβεντούλες. 
• Ένα κολατσιό δίνει τη λύση. Ένα κουτί με κρακεράκια ή κάτι αντίστοιχο είναι αρκετά για να πάρεις νέα πίστωση χρόνου και να αποφύγεις το απότομο τελείωμα της επίσκεψής σου στο σουπερμάρκετ. Αν το κατάστημα διαθέτει φούρνο και έχει φρέσκα καλούδια, τόσο το καλύτερο! Αν του δίνεις κάθε φορά τα ίδια πράγματα για κολατσιό (που να του αρέσουν όμως πραγματικά), τότε το παιδί σου θα ξέρει τί να περιμένει και δεν θα βλέπει την ώρα που θα τα απολαύσει! Έτσι δεν θα μπαίνει στον πειρασμό να ζητάει άλλα και άλλα.

 

Μια μαμά εξιστορεί τον τρόπο που χειρίστηκε μια «νευρική κρίση» του παιδιού μέσα στο σουπερμάρκετ:

 

Ο Ιάσονας (πέντε χρόνων) από αδεξιότητα σκόρπισε το αγαπημένο του κολατσιό μέσα στο σουπερμάρκετ. Αμέσως τον έπιασε μια κρίση και άρχισε να ουρλιάζει: «Θέλω κι’ άλλο! Πήγαινε να μου φέρεις κι’ άλλο!» Οι φωνές του γίνονταν όλο και πιο δυνατές: «Θέλω να μου πάρεις ένα παιχνίδι.» «Είσαι κακιά!» Πήγαμε με το καροτσάκι σε μια απόμερη γωνιά και προσπάθησα να συζητήσω λογικά μαζί του. Αποτέλεσμα μηδέν. Τελικά αποφάσισα να ξεπεράσω το επικοινωνιακό αδιέξοδο ανοίγοντάς του συζήτηση για το πώς ένοιωθε. Του είπα: «Πωπώ, βρε παιδάκι μου! Όταν συμβαίνει σε μένα τέτοιο πράγμα, αισθάνομαι φοβερά εκνευρισμένη και νοιώθω την επιθυμία να αρχίσω να να δίνω κλωτσιές σε ό,τι βρω μπροστά μου». Όταν του πέρασα το μήνυμα ότι καταλαβαίνω πώς αισθάνεται και συμμερίζομαι την απογοήτευσή του, ο Ιάσονας αντέδρασε υιοθετώντας μια αρκετά πιο λογική θέση και εκφράζοντας τα δικά του συναισθήματα: «Είμαι τόσο πολύ νευριασμένος που έχασα το αγαπημένο μου κολατιό ώστε θέλω να πετάξω το καρότσι με τα ψώνια απ’ το παράθυρο». «Είμαι τόσο συγχυσμένος που δεν μου αγοράζεις άλλο κολατσιό που θέλω να πετάξω τα ψώνια σε σένα!» Μετά μας έπιασαν τα γέλια και τους δυο και μέσα σε λίγα λεπτά τα ξαναφτάξαμε και αρχίσαμε να τα λέμε όμορφα και ωραία. Συνεχίσαμε τα ψώνια και φεύγοντας απ’ το σουπερμάρκετ ο καυγάς είχε ήδη ξεχαστεί. Λίγες μέρες αργότερα βρισκόμασταν στο ιατρείο για ένα εμβόλιο που έπρεπε να κάνει ο Ιάσονας. Περιμένοντας για το ραντεβού μας τον έβλεπα πολύ ανήσυχο. Είχε αφήσει τη φαντασία του να οργιάσει και το μυαλό του ήταν κολλημένο στο εμβόλιο και τον πόνο που υπολόγιζε πως θα του προκαλούσε. Επανέλαβα το επιτυχημένο σενάριο του σουπερμάρκετ και κατάφερα να κάνω τον Ιάσονα να εξωτερικεύσει τα συναισθήματά του: «Όταν η γιατρός μου κάνει την ένεση, θέλω να της το ανταποδώσω κάνοντάς της μια και εγώ. Θέλω να πάρω όλες τις ενέσεις που έχει και να τις βάλω κάπου έξω για να μην μπορεί να μου κάνει ένεση». Βέβαια, με κριτήρια ενηλίκων τέτοιες σκέψεις και φράσεις θεωρούνται γελοίες, όμως με το να διατυπώνει τέτοιες επιθυμίες ο Ιάσονας είχε την αίσθηση πως κατά κάποιον τρόπο είναι αυτός που ελέγχει την κατάσταση. Ενώ εξωτερίκευε τα συναισθήματά του, επέλεγε παρ’ όλ’ αυτά να μην ενεργεί μά βάση αυτά. Ήταν και αυτό μια κάποια ανακούφιση.

 

Εκεί που συνήθως η συμπεριφορά των μικρών παιδιών παίρνει χαμηλό βαθμό είναι στις ουρές των ταμείων. Είναι φρόνιμο να δίνεις στο παιδί σου την ευκαιρία να σε βοηθήσει βγάζοντας πράγματα απ’ το καροτσάκι και βάζοντάς τα στον πάγκο, ίσως μετρώντας τα και λέγοντας τί είναι το καθένα. Θα μπορούσες να αποφύγεις καυγάδες καθ’ οδόν προς το σπίτι αν δεν έχεις «μυήσει» τα μικρότερα στα καλούδια που ακούν στο όνομα τσίχλες και καραμέλλες. Κράτα το καρότσι μακριά απ’ απ τις «επικίνδυνες ζώνες» με τα γλυκά. Αν τύχει να πέσεις πάνω τους, βρες τρόπο να ξεγλυστρήσεις έντεχνα και πήγαινε γρήγορα σε ασφαλέστερη περιοχή. Οι χώροι δίπλα στα ταμεία είναι (σκόπιμα!) γεμάτοι από τέτοιους πειρασμούς. Παίξε το παιχνίδι έτσι που να κερδίσεις το στοίχημα. Δεν είσαι υποχρεωμένη να λες «ναι» κάθε φορά που σε παρακαλούν να τους πάρεις κάτι. Αν το παιδί έχει δικά του χρήματα, δεν είναι απαραίτητο να τα ξοδεύει άσκοπα. Το καλύτερο είναι να το συζητήσετε και να καταλήξετε πριν φύγετε απ’ το σπίτι αν σήμερα θα κάνετε την υπέρβαση – οπότε δικαιούται το κάτι παραπάνω! Μη νοιώσεις ντροπή ούτε πίεση να υποχωρήσεις στις απαιτήσεις του παιδιού αν εκεί που είσαστε στο τέλος της σειράς ξαφνικά αρχίσει να ουρλιάζει. Απ’ την άλλη, είναι εξωπραγματικό να «παρκάρεις» ένα μικρό παιδί ανάμεσα σε δύο σειρές γεμάτες γλυκούς πειρασμούς και να περιμένεις να μην επιθυμήσει κάτι απ’ όλα αυτά. Το κατάστημα υπολογίζει στην αδυναμία των ενηλίκων να αυτοσυγκρατηθούν, και βγαίνουν δικαιωμένοι! Λέτε τα παιδιά να μπορούν να προβάλουν μεγαλύτερη αντίσταση στα πανέξυπνα κόλπα των εμπόρων; Τέλος πάντων, η συμβουλή μας είναι: «Πέρνα γρήγορα και φύγε!»

 

 

Στο επόμενο: Τα Κλαψουρίσματα

ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΩΝ (Μέρος 3ο) 3 Αυγούστου, 2008

Μετάφραση: Χρύσανθος Θεοχάρης

Πηγή: http://www.askdrsears.com/html/6/T063900.asp

Ο Μπελάς του Ντυσίματος

Είναι αναμενόμενο ότι θα ξοδεύεις πολύ χρόνο στο ντύσιμο του μωρού σου. Κατά συνέπεια θα είναι πολύ πιο εύκολο και πιο ευχάριστο για σένα αν τα καταφέρεις να το κάνεις χωρίς αγώνα και άγχος. Να λοιπόν μερικές ιδέες που θα σε βοηθήσουν να επιτελέσεις το έργο σου σωστά, ολοκληρωμένα και ευχάριστα τόσο για σένα όσο και για το μωρό σου.

 

Κάνε το σχεδιασμό σου προκαταβολικά. Πριν προχωρήσεις στην αγορά παιδικών ρούχων, ντύσε το μωρό σου με τη φαντασία σου. Επέλεξε ρούχα που φοριούνται εύκολα, είναι τουλάχιστο κατά ένα μέγεθος μεγαλύτερα και με όσο γίνεται λιγότερα κουμπιά και θηλυκώματα. Προτίμησε χαλαρούς λαιμούς που ανοίγουν εύκολα και δεν πιάνονται στα τρυφερά και ευαίσθητα αυτάκια. Διάλεξε φορμίτσες που γλυστρούν άνετα σε «κινούμενους στόχους».

 

Φρόντισε να καταγραφούν στο τρυφερό μυαλουδάκι του μωρού σου όμορφες αναμνήσεις απ’ τις διαδικασίες του ντυσίματος. Η συμπεριφορά του παιδιού κατά την αλλαγή πάνας βάζει τις βάσεις για το πώς θα αντιμετωπίζει το ντύσιμο στη συνέχεια. Τα περισσότερα μωρά που δέχονται ευχάριστα το ντύσιμο μπορούν να μάθουν να συνεργάζονται γύρω στην ηλικία του ενός χρόνου, να φορούν μόνα τους κάποια ρούχα γύρω στην ηλικία των δύο και να ντύνονται εντελώς μόνα όταν γίνουν τεσσάρων χρόνων.

 

 

            Δίδαξε ντύνοντας. Δοκίμασε αυτά τα κολπάκια:

 

• Για να πετύχεις μεγαλύτερο βαθμό συνεργασίας από μέρους του μωρού, πρέπει πρώτ’ απ’ όλα να εξασφαλίσεις οπτική επαφή μαζί του. Αυτό θα το πετύχεις με το να το ντύνεις είτε στο κρεβάτι είτε σε ένα πάγκο, ή ακόμα καλύτερα και ασφαλέστερα γονατιστή στο πάτωμα. Κοίτα το στα μάτια και μίλα του τραγουδιστά. Για να δημιουργήσεις την κατάλληλη ατμόσφαιρα και να το μπάσεις στο πνεύμα, παίξε ένα «ντυσιματικό» παιχνίδι: «Βάζουμε το δεξί πόδι. Βάζουμε το αριστερό πόδι. Τα κάνουμε και τα δυο γύρω γύρω.»
• Παίξε το παμπάλαιο αλλά δοκιμασμένο παιχνίδι με τα μέλη του σώματος, που καταφέρνει να κρατά απασχολημένα τα ατίθασα χεράκια: «Πού είναι η μύτη του μπαμπά;» Συνέχισε να διασκεδάζεις το μωρό με θεατρινισμούς ενώ συνεχίζεις το ντύσιμο.
• Οι τεχνικές αυτές συχνά είναι αποτελεσματικές και κρατούν το μωρό ήσυχο και ακίνητο. Για παιδάκια δυο χρόνων καλό είναι να έχετε κάποια συγκεκριμένα παιχνίδια ειδικά για την ώρα του ντυσίματος.
• Αν το παιδί είναι μεγαλύτερο βάλτο κοντά σε παράθυρο ή τζαμόπορτα για να απολαμβάνει τη θέα καθώς θα το ντύνεις.
• Τραγούδα (σε απομίμηση) κάποιο τραγούδι για την σωστή σειρά ντυσίματος: «Πρώτα βάζουμε το βρακάκι, το βρακάκι, το βρακάκι.» Περίγραφε αυτά που κάνεις. «Πού είναι το βρακάκι; Κατόπιν βάζουμε τις κάλτσες…» Λέγε το όνομα του ρούχου και δείχνε πού μπαίνει.
• Αν το τρίχρονο παιδί σου δεν δέχεται να ντυθεί, είναι ευκαιρία να αξιοποιήσεις ένα αναπτυξιακό στοιχείο της ηλικίας του, συγκεκριμένα αυτό της φαντασίας. Χρησιμοποίησε πρόσωπα αγαπητά και στους δυο σας. Να πώς μια μαμά μετατρέπεται σε διασκεδάστρια και καταφέρνει να πείσει τον τρίχρονο γιο της να φορέσει τα ρούχα του: «Γίνομαι ο Πήτερ Παν και μιλάω σαν Πήτερ Παν. Συζητάμε πως ο Πήτερ Παν χρειάζεται να ντυθεί γιατί πρόκεται να φύγει για μια συναρπαστική περιπέτεια και πρέπει οπωσδήποτε να φορέσει το παντελόνι του».
• Όταν ένα νήπιο ξέρει πως θέλεις να το ντύσεις, το βλέπει σαν την τέλεια ευκαιρία να παίξετε κυνηγητό για να αποφύγει το ντύσιμο. Αν έχεις το χρόνο και τη διάθεση, κάνε του τη χάρη και δες το σαν ευκαιρία για μπόλικα γελάκια και γαργαλήματα. Αν δεν θέλεις, τότε αντιπρότεινέ του το κρυφτούλι («Τσα! Σε τσάκωσα»). Βάλε το λαιμό της μπλουζίτσας του στο πρόσωπό σου και κρυφοκοίταζέ το από εκεί. Τότε αυτό θα σε πλησιάσει να σου κάνει «τσα». Στο σημείο αυτό του περνάς το μπλουζάκι ενώ του εξηγείς πώς παίζεται το παιχνίδι. Κάνε το ίδιο με τα χέρια και τα πόδια. Όταν πάει δυο χρόνων θα σου ζητάει το ίδιο να κάνετε «τσα».

 

Μαθήματα ντυσίματος. Βάλε τα ρούχα που είναι να φορέσει το παιδί σου δίπλα σ’ αυτά που είναι να φορέσεις εσύ. Αρχίστε να τα φοράτε ένα ένα με την ίδια σειρά και οι δυο σας. Αυτό βοηθάει το παιδί να αποκτήσει άνεση και ταχύτητα. Θα μπορούσες να προτείνεις και διαγωνισμό – ποιος θα ντυθεί πιο γρήγορα. Σύντομα ο πρωτάρης θα γίνει πρωταθλητής! Στα πρώτα βήματα βέβαια ο πρωτάρης στο αυτο-ντύσιμο (από τριών μέχρι τεσσάρων) θα χρειάζεται και ένα χεράκι απ’ τη μαμά: «Εσύ θα φορέσεις το πουκάμισο και εγώ θα σου το κουμπώσω».

 

Δείξε ανοχή στους κακούς συνδυασμούς. Μην ξεχνάς πως ένα παιδάκι από δύο μέχρι πέντε χρόνων διαμορφώνει απόψεις στο μυαλό του και αυτό έχει σαν συνέπεια να αντιστέκεται σε εναλλακτικούς τρόπους. Όσο και να μας φαίνεται περίεργο τα μικρά παιδάκια δεν φημίζονται για το ανοιχτό τους μυαλό. Αυτό δεν είναι ένδειξη πείσματος ή ισχυρογνωμοσύνης, αλλά δείγμα πορείας προς την ανάπτυξη και τη δημιουργία προσωπικής ταυτότητας. Αν το παιδί σου θέλει να φορέσει πορτοκαλί πουκάμισο με μωβ παντελόνι, άφησέ το να το κάνει, παρά το γεγονός ότι κάτι τέτοιο παραβιάζει τη δική σου αίσθηση γούστου. Μια άλλη λύση είναι να βάλεις μπροστά του τρία συνολάκια και να δώσεις στο παιδί το δικαίωμα να επιλέξει ένα απ’ αυτά. Δεν είναι σοβαρό το θέμα και δεν αξίζει να τα χαλάσετε! Μια μαμά το έθεσε ως εξής: «Απ’ τη στιγμή που ντύνεται μόνος του μπορεί να φορέσει ό,τι τον ευχαριστεί.» Η μαμά αυτή όμως φρόντισε ώστε τα συρτάρια του γιού της να περιέχουν ρούχα κατάλληλα για την εποχή. Περίμενε περίπου δέκα χρόνια από τώρα και θα δεις πως το παιδί σου θα ντύνεται πιο στυλάτα και γουστόζικα από σένα!

 

Δώσε στο παιδί δικαίωμα επιλογής στα ψώνια. Κοντά στην ηλικία των τεσσάρων τα παιδιά έχουν άποψη για το ντύσιμό τους. Παίρνε τα παιδιά μαζί σου όταν πας για ψώνια και παραχώρησέ τους κάποια περιθώρια επιλογής σ’ ό,τι τους αφορά. Για παράδειγμα, τα δύο απ’ τα πέντε φορεματάκια και ένα στα τρία παντελονάκια να είναι με βάση τις δικές τους προτιμήσεις.

 

Υπάρχουν φορές που οι επιλογές των γονιών είναι σίγουρα οι καλύτερες. Ιδού πώς μια έξυπνη και συνετή μαμά κατάφερε να ντύσει σωστά το γιο της – με σεβασμό προς τις επιθυμίες του αλλά και χωρίς αμφισβήτηση του δικού της ρόλου σαν μητέρας:

 

Ο τριών χρόνων γιός μας αρχίζει να ανακαλύπτει πως διαθέτει θέληση και άποψη. Το δικό μου έργο και η δική μου επιθυμία είναι να επικυρώσω το δικαίωμά του να παίρνει αποφάσεις. Όταν το παιδί μας ασκεί το δικαίωμά του και κάνει κάποια επιλογή που δεν συμπίπτει με τις δικές μας επιλογές, ο σύζυγός μου και εγώ δεν το βλέπουμε σαν απειλή για τη γονική μας αυθεντία. Απλά το παιδί μας επιθυμεί κάτι διαφορετικό απ’ αυτό που θέλουμε εμείς. Για παράδειγμα, σε κάποια περίπτωση ο σύζυγός μου βοηθούσε το παιδί να ντυθεί. Ο Γιώργος δήλωσε πως ήθελε να φορέσει το καινούργιο και βαρύ πουλόβερ που είχε πάρει για τις γιορτές των Χριστουγέννων. Η θερμοκρασία εκείνη την ημέρα ήταν σχεδόν 27 βαθμοί και επρόκειτο να τον πάμε βόλτα σ’ ένα ηλιόλουστο πάρκο. Ο σύζυγός μου του εξήγησε πως θα είναι αρκετά ζεστά εκεί που θα είμαστε, ο Γιώργος όμως επέμεινε πως θέλει να φορέσει το συγκεκριμένο πουλόβερ. Καθώς η συζήτηση συνεχιζόταν, ο σύζυγός μου είπε: «Έχω μια ιδέα. Να πάρουμε το πουλόβερ μαζί μας και αν κρυώνεις και το χρειάζεσαι μπορείς να το φορέσεις.» Ο Γιώργος βρήκε την ιδέα αυτή καταπληκτική. Το δικαίωμά του να παίρνει αποφάσεις για θέματα που τον αφορούν επιβεβαιώθηκε. Η σκέψη του να έχει το πουλόβερ μαζί του με κάποιο τρόπο, κρίθηκε σωστή και έτσι το πήρε μαζί του στο πάρκο. Το ακουμπήσαμε πάνω στο παγκάκι για την περίπτωση που θα έκανε κρύο. Ο σύζυγός μου απ’ την αρχή θα μπορούσε να είχε «πατήσει πόδι» και να πει: «Όχι, δεν θα φορέσεις αυτό το πουλόβερ. Εγώ είμαι ο αρχηγός. Είμαι ο ενήλικας και γνωρίζω τί είναι το καλύτερο για σένα. Δεν πρόκειται να φορέσεις αυτό το πουλόβερ με τέτοια ζέστη». Αντίθετα, βρήκαμε μια λύση που σεβάστηκε την επιλογή του Γιώργου και έτσι φτάσαμε σε μια συμφωνία που βγήκε σε καλό για όλους μας.

 

Στο επόμενο…. “Οι σκηνές στα Σουπερμάρκετ”

 

ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΩΝ (Μερος 2ο) 8 Ιουλίου, 2008

Μετάφραση: Χρύσανθος Θεοχάρης

Πηγή: http://www.askdrsears.com/html/6/T063900.asp

ΔΑΓΚΩΜΑΤΙΕΣ ΚΑΙ ΧΤΥΠΗΜΑΤΑ:

16 ΤΡΟΠΟΙ ΝΑ ΤΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙΣ

Τα καινούργια δοντάκια αλλά και τα χέρια συχνά καταφέρνουν να προκαλούν προβλήματα. Στη μικρή αυτή ηλικία τα παιδάκια μπορεί να δαγκώσουν ή να χτυπήσουν χωρίς κατά κανόνα να έχουν συναίσθηση των συνεπειών που έχουν οι ενέργειες αυτές. Γι’ αυτό θα πρέπει να γίνει προσπάθεια να διορθωθούν πριν προκληθούν σοβαρά σωματικά τραύματα και πριν χαλάσουν σχέσεις με αγαπητά και φιλικά πρόσωπα.

1. Κατανοήστε τους λόγους που τα μωρά δαγκώνουν και χτυπούν. Μην το παίρνετε προσωπικά. Τα μωρά δαγκώνουν τα χέρια (και τις θηλές) που τους παρέχουν τροφή. Σ’ αυτή την ηλικία οτιδήποτε κάνουν περιστρέφεται γύρω απ’ τα χέρια και το στόμα τους. Αυτά είναι τα πρώτα τους κοινωνικά “εργαλεία”. Μαθαίνουν πώς να τα χρησιμοποιούν με βάση τις αντιδράσεις των μεγάλων. Μόλις τα χέρια μπορούν και κουνιούνται και μόλις σκάσουν τα δοντάκια, τα μωρά αρχίζουν τους πειραματισμούς και χρησιμοποιούν τα όργανα αυτά σε διάφορα αντικείμενα για να δουν τί αίσθηση προκαλούν. Και, φυσικά, τί πιο συνηθισμένο και πιο διαθέσιμο απ’ το δέρμα των γονιών; Ο ρόλος του μωρού είναι να μάθει να χρησιμοποιεί αυτά τα εργαλεία. Ο δικός σου ρόλος είναι να του διδάξεις τον τρόπο – το σωστό τρόπο. Οι δαγκωνίτσες και τα σκαμπιλάκια της ηλικίας αυτής, όσο ανεπιθύμητα και αν είναι και όσο πόνο και αν προκαλούν, δεν είναι παρά παιχνιδιάρικες μορφές επικοινωνίας και σε καμιά περίπτωση δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν σαν επιθετική και αυθάδης συμπεριφορά.

Τα επιθετικά δαγκώματα και τα χτυπήματα είναι πιο κοινά στην ηλικία από 18 μηνών μέχρι 2 1/2 χρονών, τότε που το παιδί δεν διαθέτει ακόμη τη δυνατότητα λεκτικής επικοινωνίας για να διατυπώσει και να εκφράσει τις ανάγκες του. Ο πιο πρόσφορος τρόπος επικοινωνίας λοιπόν είναι οι διάφορες ενέργειες. Τα δαγκώματα κατά κανόνα υποχωρούν καθώς βελτιώνεται η λεκτική επικοινωνία. Τα σκαμπιλάκια και οι σφαλιαρίτσες όμως συνεχίζουν.

2. Κατανοήστε τους λόγους που τα μικρά παιδιά δαγκώνουν και χτυπούν. Χειρονομίες που στην περίπτωση των μωρών χαρακτηρίζονται απλά σαν κοινωνικά άστοχες, μπορούν να καταλήξουν, αν δεν τεθούν υπό έλεγχο, σε επιθετική παιδική συμπεριφορά. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο θα πρέπει να αφαιρεθούν απ’ το “ρεπερτόριο” του μωρού πριν προλάβουν να ενταχθούν στη συμπεριφορά του αναπτυσσόμενου παιδιού. Τα παιδιά γίνονται επιθετικά για διάφορους λόγους, όπως: για να δώσουν διέξοδο στο θυμό τους, να αποκτήσουν τον έλεγχο κάποιας κατάστασης, να δείξουν δύναμη, να διεκδικήσουν ή να διατηρήσουν την κυριότητα παιχνιδιών. Μερικά παιδιά καταφεύγουν ακόμη και σε αχαρακτήριστες πράξεις σε μια απελπισμένη προσπάθεια να προκαλέσουν την παρέμβαση των γονιών τους που βρίσκονται σε κάποια απόσταση απ’ τη σκηνή. Κατά κανόνα επιθετικές συμπεριφορές παιδιών ηλικίας 18 μηνών μέχρι 2 1/2 χρονών υποχωρούν μόλις το παιδί αποκτήσει την ικανότητα να επικοινωνεί με λόγια αντί για ενέργειες.

3. Κατανοήστε την πηγή. Τί πυροδοτεί τις επιθετικές του συμπεριφορές; Κρατήστε χρονολογικές σημειώσεις, ή έστω μνημονικές “σημειώσεις”, στις οποίες να επισημαίνεται ο συσχετισμός ανάμεσα στο πώς ενήργησε το παιδί και στις συνθήκες που προκάλεσαν την ενέργεια. Για παράδειγμα: “Η Κατερίνα δάγκωσε τη Χριστίνα κατά τη διάρκεια ενός ομαδικού παιχνιδιού. Η Χριστίνα κρατούσε την αγαπημένη μπάλα της Κατερίνας, Ήταν κοντά στην ώρα του απογευματινού ύπνου. Πολλά παιδιά μαζί σε πολύ μικρό χώρο. Η Χριστίνα είναι πολύ αυταρχική.”

4. Όταν το παιδί προκαλεί πόνο στον γονιό. Τα σκαμπιλάκια είναι μια κοινωνικά άστοχη χειρονομία που εντάσσεται στους πειραματισμούς του μωρού.  Κάνε του μια κοινωνικά αποδεκτή εναλλακτική πρόταση: “Κόλλα πέντε”. Παρομοίως, σε περίπτωση δαγκώματος, “άλλαξε θέμα” λέγοντας, “Όχι δαγκώματα! Ωχ! Η μαμά πόνεσε!” Ταυτόχρονα “φόρα” μια πονεμένη και δυστυχισμένη φάτσα και πρόσθεσε, “Κάνε αγκαλίτσα στη μαμά. Α, τί ωραία που είναι!” Χαμογελάς και ανταποδίδεις την αγκαλίτσα. Στην περίπτωση που τα σκαμπιλάκια γίνουν τρόπος έκφρασης απογοήτευσης και δυσαρέσκειας (π.χ. το παιδάκι στην αγκαλιά σου νευριάζει και σε χτυπάει γιατί δεν το αφήνεις να φάει καραμέλα) θα πρέπει να του δείξεις τις φυσικές συνέπειες της τακτικής του. Ήρεμα αλλά σταθερά πες του, “Δεν πρέπει να χτυπάς!” και άφησέ το κάτω. Το παιδί βέβαια θα είναι ακόμη θυμωμένο για την καραμέλα. Με δικά σου λόγια πες του πως αντιλαμβάνεσαι τί νοιώθει. Μην επιτρέψεις σε καμιά περίπτωση να ξεσπάει πάνω σου. Πέρασέ του το μήνυμα πως δεν θα του επιτρέψεις να σε πονάει. Αν δεν αφήνεις το παιδί σου να προκαλεί πόνο σε σένα τώρα που είναι μικρό, οι πιθανότητες είναι πολύ μεγάλες πως ούτε και αυτό να δίνει σε άλλους το δικαίωμα να του προκαλούν πόνο όταν θα έχει μεγαλώσει. Του δίνεις ένα ζωντανό πρότυπο για το πώς μπορεί να αφαιρεί απ’ τους άλλους το δικαίωμα να το χτυπήσουν κρατώντας την παλάμη του ψηλά για να μπλοκάρει και όχι να ανταποδώσει το χτύπημα.

5. Όταν το παιδάκι χτυπάει άλλα μωράκια. Αν το 18μηνο παιδάκι σου χρησιμοποιεί το σφυράκι του να χτυπάει τα μωράκια της παρέας στο κεφάλι, θα πρέπει να απομακρύνεις όλα τα αντικείμενα τα οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει γι’ αυτό το σκοπό. Πες του να μη χτυπάει τα άλλα παιδάκια και δείξε του τί είναι σωστό να κάνει: “Να είσαι καλός. Χτύπα το μωράκι χαϊδευτικά στην πλάτη. Να έτσι!” Απαλά βάλε το χεράκι του στην πλάτη του (άλλου) μωρού.

6. Μην ανταποδίδεις το δάγκωμα. Ίσως πιστεύεις ότι το παιδάκι πρέπει να συνειδητοποιήσει πως το δάγκωμα πονάει. Αν όμως το δαγκώσεις (για του δώσεις, υποτίθεται,  να καταλάβει πως δεν πρέπει να δαγκώνει), πώς θα πάρει το μήνυμα ότι δεν πρέπει να δαγκώνει; Δοκίμασε αυτή την εναλλακτική “οδόντα αντί οδόντος”  πρόταση. Πάρε το παιδί σου παράμερα και ζήτησέ του να σου πει πώς αισθάνεται όταν τα δόντια του είναι στο δέρμα του. Πίεσε το βραχίονά του στα πάνω δόντια του σαν να δαγκώνει τον εαυτό του. Εννοείται πως αυτό το κάνεις όχι εκδικητικά, ούτε σαν τιμωρία, αλλά σαν γονιός που ήρεμα προσπαθεί να βοηθήσει το παιδί του να αντιληφθεί κάτι που προφανώς από μόνο του δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί. “Βλέπεις; Το δάγκωμα πονάει!” Επανάλαβε αυτό το μάθημα αμέσως κάθε φορά που δαγκώνει είτε εσένα είτε κάποιον άλλο. Ο στόχος σου θα πρέπει να είναι να μάθει το παιδί σου να σέβεται τα αισθήματα των άλλων και να μπορεί να συμπάσχει. Πολύ σημαντικές αξίες που αξίζει να καλλιεργηθούν απ’ τα πρώτα βήματα.

7. Όταν τα πρότυπα χτυπούν. Η Κατερίνα χτυπάει το Γιώργο. Αμέσως η μαμά της Κατερίνας (αμήχανη, συγχισμένη και νευριασμένη) έρχεται αμέσως και δίνει μια στο μπράτσο της Κατερίνας, λέγοντάς της: “Δε χτυπάμε τους άλλους”. Μπορείς να φανταστείς τη σύγχυση της Κατερίνας; Σου συνέβηκε ποτέ να κάνεις κάτι παράλογο – λόγω θυμού και αμηχανίας; Έχει συμβεί σε όλους μας και μπορεί να συμβεί στον καθένα. Γι’ αυτό φρόντισε έγκαιρα να διαμορφώσεις στο μυαλό σου ένα σχέδιο δράσης για τέτοιες περιπτώσεις. Έτσι αν το παιδί σου χτυπήσει κάποιον δεν θα μιλήσει ο θυμός και η ταραχή αλλά η λογική και η ωριμότητα.

8. Παιδάκι χτυπάει άλλο παιδάκι. Βλέπεις ένα παιδάκι να χτυπάει (ή να σπρώχνει ή να κλωτσάει) ένα άλλο για να πάρει κάποιο παιχνίδι. Δείξε του ένα εναλλακτικό τρόπο να πάρει το παιχνίδι. “Δεν χτυπάμε τους άλλους. Αν θέλεις το παιχνίδι θα πρέπει να περιμένεις μέχρι να τελειώσει ο φίλος σου ή να παρακαλέσεις τη μαμά και αυτή θα κανονίσει πότε θα τελειώσει ο ένας για να το πάρει ο άλλος. Όταν εγώ θέλω κάτι από σένα, δεν σε χτυπώ, αλλά σου το ζητώ ευγενικά”. Αν ο “δράστης” επιμένει να μη συνεργάζεται, ζήτα απ’ το “θύμα” να του πει: “Δεν θα ξαναπαίξω μαζί σου παρά μόνο αν σταματήσεις να με χτυπάς και μου ζητήσεις συγνώμη.” Μπορεί τα παιδάκια των δύο χρόνων να μην είναι σε θέση να πουν αυτά τα λόγια, σίγουρα όμως τα καταλαβαίνουν. Πες τα λοιπόν εσύ για λογαριασμό του και φρόντισε για την εφαρμογή τους. Και πες στο παιδάκι που έδωσε τη δαγκωνιά: “Πώς θα ένιωθες αν σε δάγκωνε ο Γιώργος;”

9. “Απομόνωσε” τον επιτιθέμενο. “Το δάγκωμα πονάει και δεν είναι σωστό να πονάμε τους άλλους. Θα μείνεις δίπλα μου”. Κανονικά ένα δίχρονο παιδί είναι σε θέση να δει το συσχετισμό ανάμεσα στην επιθετικότητά του και τις συνέπειες. Ενθάρρυνε το παιδί σου να πει “συγνώμη”, και αν του έχει περάσει ο θυμός θα ήταν καλό να του δώσεις ένα φιλάκι ή να του κάνεις αγκαλίτσες.

10. Γίνε για το παιδί σου πρότυπο μη-επιθετικότητας. Το παιδί που ζει σε επιθετικό περιβάλλον γίνεται και αυτό επιθετικό. Πώς δείχνεις όταν είσαι απογοητευμένη; Πώς αντιμετωπίζεις – διαχειρίζεσαι τις τυχόν οικογενειακές (και όχι μόνο) συγκρούσεις; Με ποιό τρόπο περνάς-μεταφέρεις στους άλλους τα μηνύματά σου, τις απόψεις σου και τις απαιτήσεις σου; Η επιθετικότητα είναι μεταδοτική. Εξάλλου τα παιδάκια αντιγράφουν την επιθετικότητα που βλέπουν στα άλλα, μεγαλύτερα, αδερφάκια τους. Αν τα μικρά βλέπουν τα μεγαλύτερα να χτυπιούνται για να λύσουν τις όποιες διαφορές τους, λογικό είναι να βγάλουν το συμπέρασμα πως αυτός είναι ο τρόπος που μεταχειριζόμαστε τους άλλους. Σου δίνεται μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να διδάξεις κάποια πράγματα στα μεγαλύτερα παιδιά σου. Εξήγησέ τους πως δίνουν παράδειγμα και πως για το δικό τους καλό αλλά και για το καλό των μικρότερων θα πρέπει να συμπεριφέρονται καλύτερα.

Μια συνηθισμένη επιθετική συμπεριφορά στα μικρά παιδιά και στα παιδιά προσχολικής ηλικίας είναι να αρπάζουν πράγματα απ’ τους άλλους. (Πρόσεχε μήπως χωρίς να το συνειδητοποιείς δίνεις και συ το κακό παράδειγμα με το να αρπάζεις πράγματα απ’ τα χεράκια των παιδιών) Τί κάνεις σε τέτοιες περιπτώσεις; Ήρεμα εξήγησε στο παιδί σου για ποιό λόγο δεν γίνεται να έχει αυτό που άρπαξε και στη συνέχεια ζήτησέ του να το δώσει πίσω στο άλλο παιδάκι ή σε σένα. Ίσως θα ήταν σωστό να του δώσεις κάτι άλλο που να αντικαταστήσει αυτό που επέστρεψε. Αν το παιδί σου είναι στα πρόθυρα να προκαλέσει ζημιά σε κάτι πολύτιμο ή είναι πιθανό να κάνει κακό στον εαυτό του με κάποιο αντικείμενο που κρατάει, δόστου να καταλάβει με πολύ σοβαρή φωνή και με ανάλογη “γλώσσα σώματος” πως έχεις την απαίτηση να το αφήσει αμέσως.

11. Απόφευγε καταστάσεις που μυρίζουν μπαρούτι. Απόφευγε καταστάσεις που προκαλούν τα παιδάκια να βγάζουν τον χειρότερο εαυτό τους. Σε ένα πάρτι γενεθλίων μια μαμά οργάνωσε ένα παιχνίδι αναζήτησης κρυμμένων θησαυρών για μια ομάδα παιδάκια. Πού; Δεν θα το φανταστείτε – στο σπίτι της. Για να ρίξει περισσότερο λάδι στη φωτιά, έβαλε και έπαθλο για το νικητή. Τί έγινε; Έγινε το έλα να δεις! Τα παιδιά χτυπιόντουσαν και σπρωχνόντουσαν καθώς όργωναν το σπίτι κυνηγώντας τους κρυμμένους θησαυρούς. Τελικό αποτέλεσμα: μωλωπισμένα παιδιά και πληγωμένα αισθήματα!

12. Τί κάνεις με τα “σκληρά” παιδιά; Υπάρχουν κάτι σκληρά αντράκια που η απόλαυσή τους είναι να χτυπούν τα παιχνίδια, να βγάζουν αγριάδα στις κούκλες, να κλωτσάνε τις γάτες και να χτυπούν τους τοίχους. Μέχρι ένα σημείο τέτοιες συμπεριφορές είναι φυσιολογικές. Συχνά όμως υποκρύπτουν ένταση και θυμό και χρειάζονται στενή παρακολούθηση. Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος τέτοιες συμπεριφορές να χρησιμοποιηθούν και σε ανθρώπους. Ίσως θα πρέπει να το ψάξετε πιο βαθιά. Εν τω μεταξύ όμως προσπαθήστε να ενθαρρύνετε το παιδί σας να βγάζει περισσότερη ευγένεια και λεπτότητα: “Αγκάλιασε το αρκουδάκι!”, “Χάιδεψε τη γατούλα!”, “Κάνε γλύκες στην κουκλίτσα!”

13. Αντάμειψε την καλή προσπάθεια. Μετά την ηλικία των τριών χρόνων τα παιδιά ανταποκρίνονται θετικά στις ανταμοιβές. Ένας τρόπος ανταμοιβής είναι να έχεις ένα πίνακα σε στυλ ημερολογίου τοίχου. Κάθε μέρα που περνάει χωρίς το παιδί να χτυπήσει κάποιον της παρέας του θα κολλάει μια φατσούλα ή κάτι παρόμοιο στον πίνακα. “Με τρεις φατσούλες θα βγούμε οι δύο μας έξω μαζί για φαγητό”.

14. Προγραμμάτισε τον παιδικό αυτοέλεγχο. Μερικά παρορμητικά παιδιά χτυπούν πριν σκεφτούν. Παιδιά άνω των τριών χρόνων μπορούν να καθοδηγηθούν να καταφεύγουν σε εναλλακτικούς τρόπους εκτόνωσης. Μπορείς π.χ. να προτείνεις: “Μόλις σου ‘ρθει να χτυπήσεις, άρπαξε ένα μαξιλάρι και χτύπα αυτό ή τρέξε γύρω γύρω στον κήπο ή γύρω απ’ το σπίτι”. Μπορείς να τους δίνεις και κάποια παραδείγματα εσύ η ίδια. Για παράδειγμα, την επόμενη φορά που θα σου ‘ρθει να το χτυπήσεις, άδραξε την ευκαιρία να του δείξεις τη διέξοδο. Πιάσε το χέρι σου και μίλα του: “Πρόσεξε, χέρι! Δεν είναι σωστό να χτυπάς τους ανθρώπους”. Να ‘σαι σίγουρη πως το παιδί θα δώσει προσοχή, ιδιαίτερα μάλιστα αν ήταν αυτό που επρόκειτο να δείρεις.

15. Κάνε χρήση “ενισχυμένης” πειθαρχίας. Όταν το χτύπημα έχει τη μορφή της έλλειψης σεβασμού και αμφισβήτησης της γονικής εξουσίας, αξίζει να δεχτεί διπλή δόση διορθωτικού ελέγχου, δηλαδή και από τη μαμά και απ’ τον μπαμπά. Ο τετράχρονος Μανώλης νευρίασε και χτύπησε τη μαμά του. Εκείνη τον πήρε, τον έβαλε να καθίσει, κάρφωσε το βλέμμα της πάνω του και του έστειλε το ξεκάθαρο μήνυμα πως ποτέ και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες δεν θα πρέπει να χτυπήσει ξανά κάποιον απ’ τους γονείς του. Η συμπεριφορά αυτή του παιδιού ήταν απαράδεκτη και θα έπρεπε να διορθωθεί με σταθερότητα και συνέπεια. Έστειλε το παιδί στο δωμάτιό του. Όταν του είπε πως μπορεί να βγει, είχαν μια συζήτηση για τα νεύρα του. Το βράδυ συζήτησε το θέμα με τον άνδρα της και εκείνος με τη σειρά του τα είπε με το παιδί. Έδωσε στο Μανώλη να καταλάβει τη σοβαρότητα της κατάστασης και πως δεν θα επιτρέψει τέτοια συμπεριφορά στο μέλλον: “Δεν θα σου επιτρέψω να χτυπήσεις τη γυναίκα που αγαπώ”. Ο συνετός αυτός πατέρας, με το να τονίσει τα αισθήματά του για τη γυναίκα του, έκανε με το παραπάνω αυτό που όφειλε να κάνει για να επιβάλλει την πειθαρχία στο παιδί.

16. Ποτέ χωρίς επίβλεψη. Ούτε σωστό αλλά ούτε και ασφαλές είναι να επιτρέπεις ένα επιθετικό παιδάκι να παίζει κοντά σε άλλα παιδάκια, που ανά πάσα στιγμή διατρέχουν τον κίνδυνο να γίνουν αποδέκτες της επιθετικότητάς του, χωρίς επίβλεψη από κάποιο γονέα που να γνωρίζει καλά τα καθήκοντα του … φρουρού! Αν το δικό σου παιδί είναι επιθετικό φρόντισε να ενημερώσεις τους άλλους γονείς ή υπεύθυνους της ομάδας και ζήτησε τη βοήθειά τους για το μετριασμό της επιθετικότητάς του. Μην κάνεις το λάθος να ντραπείς και να τους αποκρύψεις το πρόβλημα. Σίγουρα θα έχουν και αυτοί αντιμετωπίσει σε κάποιο στάδιο παρόμοια προβλήματα επιθετικότητας με τα δικά τους παιδιά. Η ειλικρίνειά σου δείχνει το ενδιαφέρον σου για τα υπόλοιπα παιδάκια. Μην ξεχνάς πως η επιθετικότητα, και ιδιαίτερα το δάγκωμα, μπορεί να χαλάσει καλές σχέσεις και να διαλύσει φιλίες. Οι γονείς του παιδιού που δάγκωσε νοιώθουν ντροπή. Του παιδιού που δαγκώθηκε νιώθουν θυμό που το παιδί τους πόνεσε. Και φυσικά τα βέλη στρέφονται εναντίον “των κακών γονιών του κακού παιδιού”. Και η φιλική σχέση ανάμεσα στους γονείς των δύο παιδιών περνάει από κρίση…

Οι δάσκαλοι και όσοι εργάζονται σε παιδικούς σταθμούς πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και άγρυπνοι όταν έχουν επιθετικό παιδί υπό την επίβλεψή τους γιατί πάντα υπάρχει ο κίνδυνος να “κολλήσουν” τη συμπεριφορά αυτή και τα υπόλοιπα παιδιά της ομάδας. Στο περιβάλλον της ομάδας τα παιδιά μαθαίνουν τί είναι κοινωνικά αποδεκτή συμπεριφορά. Αν βλέπουν και αντιλαμβάνονται πως η επιθετική συμπεριφορά γίνεται ανεκτή είναι λογικό και αναμενόμενο να την εφαρμόσουν και τα ίδια και να την εντάξουν στο ρεπερτόριό τους. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο αν ο δαγκωνιάρης είναι στο επίκεντρο των συζητήσεων, όπως π.χ. “Προσέξτε, αυτός είναι δαγκωνιάρης”. Είναι γεγονός ότι η συμπεριφορά του επιτιθέμενου θα πρέπει να τραβήξει άμεσα την προσοχή των υπευθύνων. Όμως υπάρχει ο κίνδυνος αυτό να γίνει επιπόλαια και ανεύθυνα και τελικά ο ταραχοποιός να ανακηρυχτεί σε ήρωα και πρωταγωνιστή. Στην περίπτωση αυτή τα άλλα παιδάκια θα πάρουν το μήνυμα πως όταν είσαι ταραχοποιός όλοι σε προσέχουν. Αυτό είναι κάτι που δεν θα πρέπει να επιτραπεί να συμβεί. Πέρα απ’ όλα τ’ άλλα, οι υπεύθυνοι θα πρέπει να φροντίζουν να βρίσκουν ευκαιρίες να επαινούν δημόσια τα παιδιά που δείχνουν καλή συμπεριφορά.

Συνεχίζεται………

 

ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΩΝ (Μέρος 1ο) 26 Ιουνίου, 2008

Γενικές Συμβουλές

Μετάφραση: Χρύσανθος Θεοχάρης

Πηγή: http://www.askdrsears.com/html/6/T063900.asp

 

Τα μωρά και τα μικρά παιδιά γενικά συχνά κάνουν πράγματα που είναι ενοχλητικά. Σαν γονιός θα πρέπει να αφιερώνεις χρόνο και προσπάθεια να διορθώνεις τις προβληματικές συμπεριφορές, ή έστω να προσπαθείς να τις αλλάξεις σε βαθμό που να ενοχλούν λιγότερο. Όταν παρεμβαίνετε να διορθώσετε κάποια ανεπιθύμητη συμπεριφορά ενός παιδιού, θα πρέπει να έχετε υπόψη τις ακόλουθες γενικές αρχές:

• Βρες τί την προκαλεί. Προσπάθησε να μπεις στο μυαλό του παιδιού σου και να μαντέψεις την αιτία των ενεργειών του. Τί πυροδοτεί τη συγκεκριμένη αταξία; Διακρίνεις κάποιο πρότυπο που ακολουθείται κάθε φορά; Ποιά είναι τα επαναλαμβανόμενα στοιχεία που εντοπίζεις; Είναι θέμα κούρασης, βαρεμάρας, πείνας, έντασης; Μήπως βρισκόσαστε σε ακατάλληλο μέρος σε ακατάλληλη χρονική στιγμή (π.χ. σε ένα πολυκατάστημα την ώρα του φαγητού); Όταν εντοπίσεις την αιτία πίσω απ’ συμπεριφορά, τότε θα είσαι σε καλύτερη θέση να την προλάβεις.

• Επιβράβευσε τη θετική συμπεριφορά. Τα μικρά παιδιά δεν είναι σε θέση να γνωρίζουν πότε μια συμπεριφορά είναι “καλή” και πότε “κακή” μέχρι κάποιος να τους το πει. Όταν εισπράττουν θετική ανταπόκριση, αυτό είναι κίνητρο γι’ αυτά να συνεχίσουν να ενεργούν με τον ίδιο τρόπο. Όταν κατ’ επανάληψη εισπράττουν αρνητική ανταπόκριση, θα σταματήσουν να το κάνουν. Όταν κάτι που κάνουν τραβάει την προσοχή μας, αυτό για τα παιδιά είναι θετική ανταπόκριση, έτσι το συνεχίζουν. Το κλειδί δηλαδή είμαστε εμείς και τα μηνύματα που στέλνουμε στο παιδί. Συχνά κάνουμε το λάθος να νομίζουμε πως η αντίδρασή μας σε κάτι είναι αρνητική και περιμένουμε να σταματήσει, ενώ στην πραγματικότητα (με τον τρόπο που το βλέπουμε, με το ότι τραβάει την προσοχή μας, με το ότι έστω αμήχανα γελάμε) του στέλνουμε μηνύματα να συνεχίσει. Έχει σημασία να διορθώσουμε κάποια ανεπιθύμητη συνήθεια έγκαιρα. Εννοείται βέβαια ότι το παιδί είναι σε ηλικία και σε θέση να φέρεται με τον κατάλληλο τρόπο. Αν κάποια συμπεριφορά περάσει ανεξέλεγκτη, θα συνεχιστεί και θα αποτελέσει στοιχείο της συμπεριφοράς του. Από κει και πέρα θα είναι όλο και πιο δύσκολο να αλλάξει.

• Περιποιήσου τα λουλούδια, ξερίζωνε τα χορτάρια. Η συμπεριφορά ενός παιδιού περιλαμβάνει πολλές θετικές και αρνητικές συνήθειες – λουλούδια και χορτάρια. Με καλή και σωστή φροντίδα τα λουλούδια τα πάνε τόσο καλά που σχεδόν δεν βλέπεις καθόλου τα χορτάρια. Έρχονται όμως περίοδοι που τα λουλούδια μαραίνονται και τότε η παρουσία των χορταριών γίνεται πιο αισθητή. Αν κάνεις λίγη υπομονή μέχρι να περάσει αυτό το στάδιο, τότε τα χορτάρια θα υποχωρήσουν και τα λουλούδια θα ανθίσουν ξανά, και θα είναι τόσο όμορφα που τα χορτάρια θα είναι σαν να μην υπάρχουν. Υπάρχουν περιπτώσεις που τα χορτάρια αυξάνονται πιο γοργά απ’ τα λουλούδια και τότε θα πρέπει να τα ξεριζώσεις πριν προλάβουν να πνίξουν τα λουλούδια. Κάτι παρόμοιο ισχύει και με τα παιδιά μας. Μέρος της διαπαιδαγώγησης του παιδού είναι και το ξερίζωμα ανεπιθύμητων στοιχείων που κάνουν απωθητική την παρουσία του, με στόχο να ανθίσουν τα επιθυμητά στοιχεία που κάνουν τη συντροφιά του χαρά και απόλαυση.

Μερικά απ’ τα πολύ ενδιαφέροντα θέματα που περιλαμβάνει η σειρά αυτή:

Δαγκωματιές και Χτυπήματα

Ο Μπελάς του Ντυσίματος

Οι Σκηνές στα Σουπερμάρκετ

Τα Κλαψουρίσματα

Πώς να Ξεπλύνουμε τα Παιδικά “βρωμόλογα”

Λερωμένα Παντελόνια

“Στόλισμα” με κάθε Λογής Χαρακτηρισμούς

Γκρίνια και Μουρμούρα

Όταν το Παιδί Αντιμιλάει

Αχ Αυτά τα Ουρλιαχτά

Το Πιπίλισμα του Δάχτυλου

(συνεχίζεται….)

12 ΤΡΟΠΟΙ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΤΕ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ ΝΑ ΑΠΟΚΤΗΣΕΙ ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ 4 Μαΐου, 2008

Συνοπτική απόδοση: Χρύσανθος Θεοχάρης

Πηγή (στα Αγγλικά): http://askdrsears.com/html/6/T061500.asp

 

 

Έχετε υπόψη σας τα εξής σημαντικά:

 

* Η αυτοεκτίμηση είναι το διαβατήριο του παιδιού σου για μια ζωή με καλή ψυχική υγεία και κοινωνική ευημερία.

* Η εικόνα που έχει για τον εαυτό του είναι ο τρόπος που αντιλαμβάνεται τον εαυτό του μέσα στον κόσμο. Μια κακή εικόνα για τον εαυτό του συχνά οδηγεί σε προβληματικές και ανεπιθύμητες συμπεριφορές.

* Το να διαθέτει κάποιος υγιή και θετική εκτίμηση της (όποιας) προσωπικής του αξίας δεν αποτελεί στοιχείο ναρκισσισμού και αλαζονείας. Αντίθετα, σημαίνει πως έχει ρεαλιστική εικόνα των θετικών και αρνητικών πλευρών της προσωπικότητάς του.

 

Θέλεις να αποκτήσει το παιδί σου τη σωστή αυτοπεποίθηση; Τότε,

 

1. Εφάρμοσε τη μέθοδο ανατροφής Attachment Parenting, η οποία ενθαρρύνει την αλληλο-προσκόληση γονιών και βρεφών ή πολύ μικρών παιδιών. Κύρια έκφραση αυτής της προσκόλλησης είναι ο μάρσιπος που δίνει τη δυνατότητα στο γονιό να «φοράει» το παιδί του και να είναι έτσι άμεσα διαθέσιμος, πράγμα που προσφέρει στο παιδί την απόλυτη αίσθηση ασφάλειας.

 

2. Βελτίωσε τη δική σου αυτοπεποίθηση. Ενας γονιός που στερείται αυτοπεποίθηση σαν άτομο είναι πολύ δύσκολο να καλλιεργήσει αυτοπεποίθηση στο παιδί. Απ’ την άλλη, η παροχή γονικής φροντίδας έχει θεραπευτικό χαρακτήρα – βοηθάει το γονιό να αποκτήσει ο ίδιος αυτοπεποίθηση.

 

3. Γίνε ένας θετικός καθρέφτης. Η εικόνα του παιδιού για τον εαυτό του διαμορφώνεται κυρίως απ’ αυτό που διαισθάνεται πως οι άλλοι – πρώτιστα οι γονείς του – πιστεύουν γι’ αυτό. Τί βλέπει το παιδί σου στον «καθρέφτη» των αντιδράσεων σου; Θετική ή αρνητική εικόνα; Αν βλέπει θετική εικόνα, τότε θα δέχεται με προθυμία τις εισηγήσεις σου για διόρθωση των αρνητικών σημείων του.

 

4. Να παίζεις με το παιδί σου. Πολλά θα μάθεις για σένα και για το παιδί σου μέσα απ’ το παιχνίδι. Με το να του αφιερώνεις χρόνο για παιχνίδι τού περνάς το μήνυμα πως αξίζει να του αφιερώσεις χρόνο, πως το θεωρείς πολύτιμο.

 

5. Να απευθύνεσαι στο παιδί σου με το όνομά του. Το όνομά του είναι ταυτισμένο με τον εαυτό του και την προσωπικότητά του. Εξάλλου, ο τρόπος που αναφέρεις το όνομά του σε συζητήσεις με τρίτους, του στέλνει μηνύματα για το τί νοιώθεις γι’ αυτό και πόση αξία έχει για σένα.

 

6. Εφάρμοσε την αρχή της «μεταφοράς» επιδόσεων από κάτι το απλό σε κάτι πιο περίπλοκο. Τί σημαίνει αυτό; Όταν επαινείς το παιδάκι σου για το πόσο καλά τα καταφέρνει σε μικρολεπτομέρειες (π.χ. τακτοποίηση παιχνιδιών, «βοήθεια» να στρώσετε «μαζί» το κρεβατάκι του, κλπ.), αυτό θα το ενθαρρύνει να δοκιμάσει και να πετύχει καλές επιδόσεις σε μεγαλύτερα πράγματα μεγαλώνοντας.   

 

7. Προετοίμασε το παιδί σου για επιτυχίες. Βοήθησέ το να αναπτύξει ταλέντα και δεξιότητες. Ενθάρρυνέ το να κάνει πράγματα, να δοκιμάσει ξανά και ξανά για κάτι που βλέπεις πως έχει τις δυνατότητες και τα «φόντα» να πετύχει και να διακριθεί. Λίγη πειθαρχία δεν βλάφτει. Βρές τη χρυσή τομή ανάμεσα στην ενθάρρυνση και το – σωστό και θετικό – «σπρώξιμο». Και τα δυο χρειάζονται σε σωστές δόσεις και αναλογίες. Προσοχή όμως: Δόστου να καταλάβει πως η αγάπη σου γι’ αυτό είναι αδιαπράγμάτευτη και δεν επηρεάζεται ούτε απ’ τις επιδόσεις του σε κάτι που δοκιμάζει, ούτε απ’ τα λάθη του, ούτε ακόμα και απ’ τις αποτυχίες του.  

 

8. Βοήθησε το παιδί σου να αποκτήσει γνώση και σύνεση στο σπίτι του πριν βγει «έξω» και έρθει αντιμέτωπο με τη γνώση «του δρόμου» και του «πεζοδρομίου». Πολλοί θεωρούν «πολιτικά όρθό» να μη διδάξουν τις δικές τους αρχές και αξίες στο παιδί, προτιμώντας να το αφήσουν να τα μάθει «μόνο του» όταν θα είναι σε θέση. Δυστυχώς, στις περιπτώσεις αυτές αυτό που στην πραγματικότητα γίνεται τελικά είναι να αφήνεται το παιδί έρμαιο των όποιων επιδράσεων τύχει να συναντήσει στο δρόμο του. Είναι δυνατόν να «ρίξεις» ένα πλοίο στη θάλασσα χωρίς πηδάλιο και πυξίδα και να περιμένεις να φτάσει σε κάποιο προορισμό; Δηλαδή, με κάποιο τρόπο κάπου θα φτάσει – μα σε ξέρα, μα σε υπήνεμο λιμάνι με τη βοήθεια του «Λιμενικού», μα στα χέρια πειρατών, μα στο βυθό, μα…! Αν οι γονείς δεν καθοδηγήσουν το παιδί τους, τότε ποιός είναι ο ρόλος τους; Όλοι οι ποικιλώνυμοι «απέξω» είναι με το παραπάνω πρόθυμοι να γίνουν οι καθοδηγητές του χωρίς καμιά «πολιτικά ορθή» διάθεση να παραχωρήσουν στους «άλλους» την ευκαιρία να στρατολογήσουν στις δικές τους τάξεις ένα έρμαιο των ρευμάτων.

Οι ενημερωμένοι γονείς καθοδηγούν το παιδί τους ενώ παράλληλα έχουν το σπίτι ανοιχτό στα άλλα παιδιά. Κρατούν την κατάσταση υπό τον έλεγχό τους και με διακριτικότητα «φιλτράρουν» τα εισερχόμενα και τα εξερχόμενα. Σταδιακά, αυτό το «φιλτράρισμα» θα μπορέσει να το κάνει το ίδιο το παιδί με τα δικά του φίλτρα και κριτήρια.       

 

9. Ξεχάστε τις ετικέτες. Οι γονείς έχουν την τάση να κολλούν ετικέττες στα παιδιά τους. «Το παιδί μου είναι κακοφάγανο», «ιδιότροπο», «φιλάσθενο», το παιδί μου «πάντα» κάνει αυτό ή εκείνο, κ.ο.κ. Πέρα απ’ τη δόση υπερβολής που κατά κανόνα συνοδεύει τον χαρακτηρισμό-ετικέττα, το μεγάλο πρόβλημα είναι το ότι το παιδί είναι το πρώτο που αποδέχεται την ετικέττα και παίζει με επιτυχία το ρόλο που του έχουν «αναθέσει» οι γονείς του – και τον παίζει με τη συνεργασία όλης της οικογένειας. Ψάχνει για ταυτότητα και οι γονείς τού κάνουν τη μεγάλη χάρη! Τί κρίμα! Η ψυχολογική ζημιά που γίνεται στο παιδί είναι μεγάλη και συχνά το συνοδεύει για όλη του τη ζωή. Συμβουλή: Αν πρέπει οπωσδήποτε να κολλήσεις στο παιδί σου ετικέττες, τότε δόστου τουλάχιστον καλύτερες, θετικές ετικέττες να φορέσει, τέτοιες που να εκφράζουν σωστά την προσωπικότητα του, δηλαδή ενθαρρυντικά σχόλια για κάθε τί καλό που προσπαθεί να δημιουργήσει.  

 

10. Παρακολουθήστε τις σχολικές επιδράσεις πάνω στο παιδί σας. Τα σχολεία μπορούν να αποβούν πολύ βλαπτικά για την ψυχική υγεία του παιδιού. Παιδιά και δάσκαλοι από κάθε καρυδιάς καρύδι κάνουν το σχολείο ένα πραγματικό χωνευτήρι θετικών και αρνητικών επιδράσεων. Οι αρχές και οι αξίες που του έδωσε/δίνει το σπίτι δοκιμάζονται σκληρά στην αρένα του σχολείου. Αυτό ταρακουνάει το παιδί και του δημιουργεί σύγχυση. Γι’ αυτό, χρειάζεται στενή παρακολούθηση απ’ τους γονείς, καλή επικοινωνία με τους δασκάλους απ’ τη μια και με το παιδί απ’ την άλλη. Είναι σ’ αυτή την ηλικία που το παιδί σας διαμορφώνει, σε μεγάλο βαθμό, τη συνείδησή του. Σας χρειάζεται πολύ και πρέπει να είσαστε δίπλα του.

 

11. Ανάθεσε αρμοδιότητες στο παιδί σου. Τα παιδιά χρειάζονται να κάνουν διάφορες δουλειές, γιατί με το να προσφέρουν βοήθεια μέσα στο σπίτι αποκτούν αυτοπεποίθηση και αφομοιώνουν αξίες. Τα κάνει να αισθάνονται χρήσιμα και σημαντικά, ενώ ταυτόχρονα τα βοηθάει να διοχετεύουν την ενέργειά τους σε αποδεκτές συμπεριφορές – και βέβαια αποκτούν δεξιότητες που θα αποδειχτούν πολύτιμες στο μέλλον.  

 

12. Ενθάρρυνε το παιδί σου να εκφράζει τα συναισθήματά του, όχι να τα συσσωρεύει. Η συσσώρευση συναισθημάτων δεν βοηθάει κανέναν, ούτε το ίδιο και ούτε τους γονείς. Άνετη έκφραση συναισθημάτων δεν σημαίνει ελευθερία για εκρήξεις και συγκρούσεις. Βοήθησε το παιδί σου να συνηθίσει σε μια ελεγχόμενη έκφρασή τους. Σιγά σιγά θα φτάσει να διακρίνει από μόνο του πότε και πώς θα πρέπει να τα εξωτερικεύει και πότε να τα ελέγχει – όχι όμως και να τα «θάβει». Σε όλα αυτά, βέβαια, το δικό σου καλό παράδειγμα θα βοηθήσει πολύ.