Τρόποι Να Μιλήσεις Στο Παιδί Σου Και να Σ’Ακούσει

Standard

Πηγή: http://askdrsears.com/html/6/T061000.asp?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_content=articlelink&utm_campaign=article1

 

 Μετάφραση:  Χρύσανθος Θεοχάρης

 

Μια σημαντική πτυχή  της διαπαιδαγώγησης είναι να μάθουμε πώς να μιλάμε στα παιδιά μας. Ο τρόπος που μιλάς στο παιδί σου του διδάσκει πώς θα πρέπει να μιλάει στους άλλους. Σας δίνουμε μερικές συμβουλές προς την κατεύθυνση αυτή. Είναι τα συμπεράσματα, ή καλύτερα, αυτά που μάθαμε στην προσπάθειά μας να μεγαλώσουμε σωστά τα δικά μας παιδιά.

 

Συνδέσου πριν παραγγείλεις. Προτού δώσεις παραγγελίες στο παιδί σου χαμήλωσε ώστε τα μάτια σας να βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο. Δημιούργησε οπτική επαφή μαζί του για να έχεις την προσοχή του.  Δίδαξέ του  τον τρόπο να εστιάζεται: «Μαίρη, θέλω να με βλέπεις στα μάτια». «Γιάννη, τέντωσε τα’ αυτιά σου». Φρόντισε όμως ώστε όταν το παιδί σου προσπαθεί να σου μιλήσει, η «γλώσσα» του δικού σου σώματος να είναι ανάλογη με αυτή που περιμένεις απ’ αυτό όταν του μιλάς εσύ. Σιγουρέψου πως η οπτική επαφή δεν είναι τόσο έντονη ώστε να δίνει στο παιδί την εντύπωση ότι επιδιώκεις να το ελέγξεις και όχι να επικοινωνήσεις μαζί του.

Απευθύνσου στο παιδί. Διατύπωσε το αίτημά σου ξεκινώντας την πρόταση με το όνομα του παιδιού: «Βαγγέλη, θέλω να σε παρακαλέσω …»

Να είσαι σύντομη: Η δική μας αρχή είναι να διατυπώνουμε το αίτημά μας με μια μονάχα πρόταση.  Όσο πιο πολλά λες  τόσο περισσότερες και οι πιθανότητες να γίνει το παιδί σου «κουφίζει» όταν του μιλάς. Τα πολλά λόγια είναι το πιο κοινό λάθος σε κάθε περίπτωση διαλόγου. Δίνουν στο παιδί την αίσθηση πως δεν είσαι και τόσο σίγουρη για αυτό που προσπαθείς να πεις. Όσο το παιδί σε έχει να μιλάς γι άλλα κι άλλα τόσο πιο εύκολο είναι να ξεφύγεις απ’ την ουσία!

Μίλα απλά. Με μικρές προτάσεις και μονοσύλλαβες λέξεις. Άκου πώς συνεννοούνται τα παιδιά μεταξύ τους και πάρε μαθήματα. Όταν βλέπεις στο πρόσωπο του παιδιού σου εκείνο το παγωμένο και αδιάφορο βλέμμα, τα πράγματα μιλούν από μόνα τους: Δεν γίνεσαι κατανοητή.

Ζήτα απ’ το παιδί σου να επαναλάβει αυτό που του ζητάς. Αν δεν μπορεί, αυτό σημαίνει ή ότι το διατύπωσες με πολλά λόγια ή ότι δεν ήσουν σαφής.

Κάνε μια προσφορά που είναι αδύνατο να σου αρνηθεί. Είναι σχετικά εύκολο να πείσεις ένα παιδί 2 ή 3 χρόνων και να αποφύγεις έτσι τα «παιχνίδια εξουσίας» (αν δηλαδή θα γίνει το δικό σου ή το δικό του!). «Ντύσου να πάμε έξω να παίξουμε». Εξήγησέ του πως η απαίτησή σου είναι για το συμφέρον του. Αυτό θα κάνει δύσκολη την άρνησή του. Το πείσμα θα παραμεριστεί και θα γίνει αυτό που πρέπει (ή έστω αυτό που θέλεις εσύ!).

Να είσαι θετική. Αντί του «δεν επιτρέπεται να τρέχεις», προτιμητέο το «Μέσα στο σπίτι περπατάμε, έξω τρέχουμε».

Οι παραγγελίες να αρχίζουν με τη λέξη «θέλω». Αντί να πεις «κάτσε κάτω», πες «θέλω να κάτσεις κάτω». Αντί του «άσε να παίξει η Λίτσα τώρα», πες «θέλω τώρα να αφήσεις να παίξει η Λίτσα». Αυτό έχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα με παιδιά που χαίρονται να προσφέρουν ευχαρίστηση αλλά δεν τους αρέσει  να παίρνουν εντολές. Με το να πεις το «θέλω» τους δίνεις λόγο για συμμόρφωση αντί για μια σκέτη εντολή.

«Όταν … τότε …» «Όταν βουρτσίσεις τα δόντια σου, τότε θα πούμε την ιστορία». «Όταν τελειώσεις τη δουλειά σου, τότε μπορείς να δεις τηλεόραση». Το «όταν» είναι όρος και προϋποθέτει συμμόρφωση, ενώ το «αν» αφήνει να εννοηθεί πως έχει περιθώρια επιλογής (εσύ στην ουσία, βέβαια, δεν το εννοείς έτσι, αλλά έτσι βγαίνει).

Προηγούνται τα πόδια, ακολουθεί το στόμα. Αντί να φωνάξεις, «Κλείσε την τηλεόραση, είναι ώρα για φαγητό», πήγαινε η ίδια στο δωμάτιο που το παιδί σου βλέπει τηλεόραση, κάνε του παρέα για λίγα λεπτά και μόλις αρχίσει το διαφημιστικό διάλειμμα πες στο παιδί σου να κλείσει την τηλεόραση. Με το να πας εσύ στο παιδί του δείχνεις πως βλέπεις την απαίτησή σου στα σοβαρά. Διαφορετικά τα παιδιά το ερμηνεύουν απλά σαν έκφραση προτίμησης.

Δώσε περιθώρια επιλογών. «Τί θέλεις να κάνεις πρώτα, να φορέσεις τις πυτζάμες σου ή να βουρτσίσεις τα δόντια σου;» «Προτιμάς κόκκινη μπλούζα ή μπλε;»

Να μιλάς «αναπτυξιακά» ορθά. Όσο πιο μικρό είναι το παιδί, τόσο πιο απλές και σύντομες θα πρέπει να είναι οι παραγγελίες σου. Δεν πρέπει να ξεχνάς το επίπεδο αντίληψης του παιδιού σου. Για παράδειγμα, ένα συνηθισμένο λάθος των γονιών είναι να ρωτούν ένα παιδάκι τριών χρόνων, «Γιατί το έκανες αυτό;» Η πλειοψηφία των ενηλίκων δεν είναι σε θέση να απαντήσει σε μια τέτοια ερώτηση σχετικά με τη δική τους συμπεριφορά. Ποιο σωστό θα ήταν να πεις, ‘Ας μιλήσουμε γι αυτό που έκανες».

Να μιλάς κοινωνικά ορθά. Ακόμη και ένα παιδάκι δυο χρόνων μπορεί να μάθει να πει «παρακαλώ». Θα πρέπει να περιμένεις απ’ το παιδί σου να δείχνει ευγένεια. Δεν θα πρέπει να του περάσεις  το μήνυμα πως η ευγένεια είναι προαιρετκή. Μίλα στα παιδιά σου με τον τρόπο που θα ‘θελες και αυτά να μιλάνε.

Να μιλάς ψυχολογικά ορθά. Το μόνο που θα πετύχεις αρχίζοντας την πρότασή σου με απειλές και αρνητικές κριτικές είναι να τα κάνεις να πάρουν αμυντική στάση. Αντί για «Το καλό που σε θέλω…» ή «Πρέπει να…», προτιμότερο είναι το «Χαίρομαι πολύ όταν…» ή «Θα ήθελα…» Αντί να πεις «Πρέπει να καθαρίσεις το τραπέζι», προτίμησεν το «Σε χρειάζομαι να καθαρίσεις το τραπέζι».  Όταν δεν υπάρχει επιλογή για άρνηση, μη λες «Μπορείς, σε παρακαλώ, να βάλεις το μπουφάν σου στη θέση του;» Απλά πες, «Σε παρακαλώ βάλε το μπουφάν σου στη θέση του».

 Γράψτο. Οι υπενθυμίσεις εύκολα μπορούν να μετεξελιχθούν σε γκρίνια. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για παιδιά της προεφηβικής ηλικίας τα οποία θεωρούν πως λέγοντάς τους να κάνουν πράγματα τους κατατάσσεις στην κατηγορία των σκλάβων. Μπορείς να τους περάσεις μηνύματα χωρίς να χρειαστεί να πεις έστω και μια λέξη. Μίλα τους με ένα μπλοκάκι και ένα μολύβι. Άφηνε σε διάφορα σημεία αστεία και χαριτωμένα (αυτοκόλλητα) σημειώματα για το παιδί σου. Μετά κάτσε κάπου αναπαυτικά και παρακολούθα πώς γίνεται αυτό που ζητάς.

Ηρέμησέ το με τον τρόπο που μιλάς. Όσο πιο δυνατά μιλάει το παιδί, τόσο πιο σιγά και απαλά μίλα του εσύ. Άσε το παιδί να ξεθυμάνει – εσύ απλά πέτα του φρασούλες όπως «Καταλαβαίνω» ή «Μπορώ να σε βοηθήσω;» Μερικές φορές ένας καλός ακροατής αρκεί να καλμάρει μια παιδική έκρηξη. Αν όμως εσύ απαντήσεις στην έκρηξή του με μια ανάλογη έκρηξη, τότε έχεις να χειριστείς δύο εκρήξεις, πράγμα πολύ πιο δύσκολο. Όχι! Φέρσου σαν ενήλικος!

Αν δεν ηρεμήσει, δεν θα σ’ ακούσει. Πριν δώσεις την παραγγελία πρέπει να αποκατασταθεί η συναισθηματική ισορροπία, διαφορετικά άδικα ξοδεύεις το χρόνο σου.  Τίποτε δεν «κολλάει» όσο το παιδί σου είναι ψυχικό ράκος.

«Ξαναπαίξε» το μήνυμα σου. Τα νήπια χρειάζεται ν’ ακούσουν την οδηγία χίλιες φορές. Τα κάτω των δύο χρόνων δυσκολεύονται να αφομοιώσουν τις οδηγίες που τους δίνεις. Από τριών χρόνων αρχίζουν να κατανοούν και να αποθηκεύουν οδηγίες. Όσο το παιδί μεγαλώνει, αντίστοιχα πρέπει να μειώνονται και οι επαναλήψεις. Για παιδιά της προεφηβικής ηλικίας η επανάληψη θεωρείται μουρμούρα και γκρίνια.

 

Άσε το παιδί σου να ολοκληρώσει τη σκέψη. Μη λες, «Μην αφήνεις τα πράγματά σου πεταμένα σε μια γωνιά». Πες καλύτερα: «Νίκο, σκέψου πού θέλεις να βάζεις τα ποδοσφαιρικά σου». Όταν αφήνεις το παιδί να σκέφτεται και να παίρνει τις αποφάσεις του, το βοηθάει να μαθαίνει και να είναι πιο τακτικό και συνεπές.

 

Χρησιμοποίησε κανόνες με ομοιακαταληξία. Π.χ. «Όποιος βιάζεται, σκοντάφτει». Βάλε το παιδί σου να τους επαναλαμβάνει.

 

Πρότεινε αποδεκτές εναλλακτικές λύσεις. «Δεν γίνεται να πάμε στην παιδική χαρά, αλλά μπορείς να παίξεις στην αυλή του γείτονα».

 

Ενημέρωσε έγκαιρα για τις επόμενες κινήσεις. «Πρέπει να φύγουμε σε λίγο. Πες αντίο στα παιχνίδια και στα άλλα παιδάκια…» 

Πώς να κάνεις ένα κλειστό παιδάκι να μιλήσει. Φράσεις προσεκτικά επιλεγμένες μπορούν να κάνουν κλειστά μυαλουδάκια και σφραγισμένα στοματάκια να ανοίξουν. Χρησιμοποίησε θέματα που ξέρεις ότι ενθουσιάζουν το παιδί σου. Απόφυγε ερωτήσεις που απαντούνται με ένα ναι ή ένα όχι. Να είσαι συγκεκριμένη. Όχι, «Πέρασες όμορφα στο σχολείο σήμερα;», αλλά, «Ποιο ήταν το πιο ευχάριστο πράγμα που έκανες σήμερα;» 

Κλείσε τη συζήτηση. Όταν η συζήτηση για κάποιο θέμα οκλοκληρωθεί, πες το. «Λυπάμαι, αλλά η άποψή μου γι’ αυτό το θέμα παραμένει η ίδια». Συμφέρει και σε σένα και στο παιδί σου να είναι ξεκάθαρες οι θέσεις σου. Το «Έγινα σαφής;» θα πρέπει να λέγεται με τον κατάλληλο τόνο – αλλά μόνο εφόσον είσαι σίγουρη και αποφασισμένη γι’ αυτό που δηλώνεις.

About mamalydia

Είμαι μαμά του Γιώργου από την 23η Ιανουαρίου 2007 και της Ναταλίας από τις 17 Ιανουαρίου 2010. Από τότε που έγινα μαμά μέχρι σήμερα, αν και δεν περίμενα να είμαι ποτέ σε κάτι τόσο σχολάστική, ξεκίνησε για μένα ένα ταξίδι έρευνας για να δώσω όσο μπορώ και όσο ξέρω, το καλύτερο σ'αυτό το παιδί, με την ευχή να μεγαλώσει το μυαλουδάκι του και το σώμα όμορφα και απροβλημάτιστα. Ο στόχος μου είναι να μεγαλώσω ελεύθερα παιδιά. Ελεύθερα να είναι αυτό που θέλουν να είναι, ελεύθερα να αγαπούν αυτό που θέλουν, ελεύθερα να παλέψουν γι αυτό που αγαπούν, ελεύθερα να είναι ο εαυτός τους! Γεννήθηκα τον Απρίλη του 1977, έχω σπουδάσει Αγγλία Interior Design και συνέχισα εκεί το Master μου. Εκεί γνώρισα από τα 18 μου τον πλέον σύζυγό μου ο οποίος μου έμαθε τον κόσμο των υπολογιστών. Ασχολούμαι με ζωγραφική, λογοτεχνία, ποίηση, είμαι Βοηθός Μητρότητας και blogger, και βασικά μεγαλώνω τα παιδιά μου, έχω την τύχη να είμαι μια full time μαμά! :-) Αν θέλετε να επικοινωνήστε μαζί μου, εδώ είναι το μέηλ μου: lydiat2004 @ yahoo.gr

5 responses »

  1. Καλημέρα Λυδία,

    Ναι φυσικά και μένα και τον μπαμπά μαζί….

    Οι περισσοτέροι βλέπεις λένε, έλα κάλέ, στα 3 είναι,(η Δάφνη Χαρά μας) και εγώ συνήθως απαντώ από μικρά πρέπει να μαθαίνουν. Απλά πρέπει να βρείς τον τρόπο.

    Θα προωθήσω το blog σου όπου μπορώ.

  2. Ευχαριστώ και πάλι Στυλιανή!

    Από πολύ μικρά (βασικά από νεογέννητα) πρέπει να σέβεσαι ένα παιδί και να του εξηγείς τους λόγους που πρέπει ή δεν πρέπει να κάνει κάτι. Στα δύο αρχίζει και καταλαβαίνει περισσότερα, αλλά από μικρότερο καταλαβαίνει από τον τόνο φωνής οτι είσαι συνεπής σε ο’τι λες και ο’τι κάνεις. Στα 3 που είναι η κορούλα σου, καταλαβαίνει τα πάντα 😉

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s