Tag Archives: τιμωρίες

Κι άλλο ένα υπέροχο βιβλίο!!!

Standard

Με ρωτάτε κατά καιρούς να σας γράψω για βιβλία που διαβάζω και που αφορούν τα παιδιά μας και την ανατροφή τους. Ένα βιβλίο το οποίο μου άλλαξε κατά πολύ τον τρόπο σκέψης μου όσον αφορά τον τρόπο που συμπεριφερόμαστε στα παιδιά μας, σας το έχω αναφέρει εδώ και το συστήνω σε κάθε μαμά ή μελλοντική μαμά! Είναι πραγματικός θησαυρός 😉

Ένα άλλο που μου άλλαξε τον τρόπο που προσπαθώ να βάλω τα παιδιά μου σε τάξη είναι αυτό για το οποίο θα σας μιλήσω τώρα. Δυστυχώς, δεν το είχα διαβάσει από την αρχή της μητρότητας μου με τον Γιώργο. Έτσι δοκίμαζα διάφορα. Time-out, βάζοντας τον στον καναπέ για δύο λεπτά (όσο είναι και το παιδί σε ηλικία και ευτυχώς μείναμε στα 2 μόνο λεπτά), παίρνοντας του κάποιο παιχνίδι ή και πολλά για κάποιο χρονικό διάστημα, αλλά τα συχνότερα προβλήματά μας (το να μας αγνοεί παντελώς όταν του ζητούσαμε να κάνει ή να μην κάνει κάτι, και το να ετοιμάζεται σαν σαλιγκάρι ακόμη και για να πάμε σε παιδότοπο), δεν έλεγαν ποτέ να αλλάξουν. Ότι και να δοκίμασα, ένα από τα ίδια. Και τότε διάβασα αυτό το βιβλίο που πλέον υπάρχει και στα Ελληνικά (εγώ το είχα διαβάσει στα Αγγλικά και δεν γνώριζα πως υπάρχει στα Ελληνικά οπότε και δεν σας το πρότεινα)!

Αναθρέφοντας τα παιδιά μας, αναθρέφουμε τον εαυτό μας

 Της Naomi Aldort σύμβουλος παιδοψυχολόγος (* από ότι είδα, ο τίτλος του PhD και της ψυχολόγου που υπήρχε στο βιβλίο της, ανακαλέστηκε από την ίδια, μιας και δεν είναι ψυχολόγος αλλά σύμβουλος και αρθρογράφος. Το τι έχει συμβεί θα το ψάξω.) για πολλά χρόνια και μαμά επίσης.

Εκδώσεις Αλκυών, 2010
320 σελ.
ISBN 978-960-326-168-1, [Κυκλοφορεί]
Τιμή € 22,00

Η προσέγγιση της Naomi λοιπόν είναι η εξής: Τα παιδιά, εφόσον θέλουμε να τα μεγαλώσουμε ελεύθερα,  δίχως φόβο και με την αυθεντική τους ιδιοσυγκρασία (με λίγα λόγια με τον δικό τους αυτούσιο χαρακτήρα),  δεν θέλουν τιμωρίες. Όχι μόνο δεν θέλουν τιμωρίες, αλλά ούτε απειλές, ούτε φωνές. Θα μου πείτε, είσαι σοβαρή (κι εγώ καμιά φορά αναρωτιέμαι)? Κι όμως! Εννοείται πως θα τα πάρουμε στο κρανίο ώρες ώρες και θα φωνάξουμε, αλλά το να βάλουμε τιμωρία σε ένα παιδί, δεν θα αλλάξει την συμπεριφορά του, απλά θα το τιμωρήσουμε επειδή έχουμε νευριάσει και επειδή θέλουμε και πιστεύουμε πως πρέπει να κάνουμε κάτι για την συμπεριφορά του για να μην το κάνουμε ένα «κακό» παιδί και αργότερα ενήλικα. Έλα όμως που μπορεί να αλλάξει συμπεριφορά εκείνη την ώρα ή και αργότερα, αλλά όπου βρίσκει ευκαιρία (όταν δεν βλέπουμε ας πούμε) θα την επαναλάβει… Αυτό που έχουμε δημιουργήσει, είναι στην ουσία φόβος. Φόβος προς εμάς! Όχι σεβασμός…

Τιμωρούμε τα παιδιά μας επειδή τρέχουν, επειδή πηδάνε στο κρεβάτι, επειδή χτυπάνε ή επειδή δεν μας ακούνε. Η λίστα βέβαια είναι μεγάλη, αλλά ένα παιδί θέλουμε δε θέλουμε, τα κάνει αυτά. Είναι στο ένστικτό του και θα τα κάνει μέχρι να αρχίσει να σκέφτεται τους άλλους και το πως μπορεί να νιώθουν και αυτό έρχεται με τον καιρό. Από κάποια ηλικία και μετά και με πολλή συζήτηση. Και εκεί είναι το μυστικό.

Δεν θα τα αφήσουμε να κάνουν ότι θέλουν αν πρόκειται για κάτι μου δεν είναι σωστό, δεν μας αρέσει (ναι είναι κι αυτό, γιατί μπορεί να θέλουμε να ηρεμήσουμε κι αυτά να θέλουν να φωνάζουν για παράδειγμα) ή είναι επικίνδυνο, αλλά δεν θα τα τιμωρήσουμε επειδή το κάνουν. Θα τους εξηγήσουμε (χιλιάδες φορές αν χρειαστεί) τους λόγους που δεν πρέπει ή δεν θέλουμε να το κάνουν. Ευγενικά όσο μπορούμε αναλόγως την κατάσταση και θα τους διδάξουμε κανόνες που θα πρέπει να σεβαστούν, όταν καταφέρουν να τους καταλάβουν και να τους σεβαστούν. Αυτό σημαίνει βέβαια ότι μπορεί να τους πεις να μην φωνάζουν, αλλά να συνεχίσουν! Δύσκολο? ΠΟΛΥ! Ειδικά όταν είσαι εκτός σπιτιού, οπότε αν θέλουν να συνεχίσουν να κάνουν κάτι που δεν γίνεται ή ενοχλεί τους άλλους, θα πρέπει να φύγεις ή να διαλέγεις μέρη στα οποία μια ελεύθερη συμπεριφορά του παιδιού σου είναι δεκτή.

Και ναι, δεν τα καταφέρνω πάντα με την ευγένεια αλλά το προσπαθώ. Όταν ο Γιώργος δεν ακούει, θα του μιλήσω και αυστηρά και μετά θα του πω ήρεμα κάποια στιγμή πως του μίλησα αυστηρά γιατί θύμωσα μιας και δεν με άκουγε και πως θέλω να προσπαθήσει περισσότερο άλλη φορά. Αν η Ναταλία χτυπήσει τον Γιώργο ή κάποιο άλλο παιδάκι, θα την πάρω από κει και θα της πω πως δεν πρέπει να το κάνει γιατί το άλλο παιδάκι πονάει… Με τον καιρό και οι δύο θα μάθουν το σωστό. Θα μάθουν πως αισθάνεται και ο άλλος και επειδή τους συμπεριφέρθηκα με σεβασμό, θα μάθουν να σέβονται και αυτοί με την σειρά τους τους άλλους.

Όχι δεν θα μάθουν πως δεν υπάρχουν επιπτώσεις. Υπάρχουν επιπτώσεις. Είτε αυτό είναι το γεγονός ότι το άλλο παιδάκι δεν θέλει να κάνει παρέα μαζί τους, ή το γεγονός ότι στεναχωριέται κάποιος με την συμπεριφορά τους ή πολλά και διάφορα. Και πως θα ακούει στο σχολείο? Ο Γιώργος δεν είχε κάποιο πρόβλημα στο σχολείο. Πήγε και άκουγε μια χαρά την δασκάλα του στο νηπιαγωγείο!

Τα παιδιά θέλουν να ευχαριστούν τους γονείς τους. Θέλουν να είναι όλοι χαρούμενοι. Όταν αποφάσισα πως δεν θα υπάρχουν τιμωρίες πια στο σπίτι, μίλησα με τον Γιώργο. Του εξήγησα πως διάβασα ένα βιβλίο που δεν συμφωνεί με τις τιμωρίες και πως θα πάψω να του βάζω και επειδή δεν το ήξερα μέχρι εκείνη την στιγμή, θέλω να με συγχωρήσει. Πως θα προσπαθήσω να  κάνω αυτά που διάβασα. Σας πληροφορώ ότι η συμπεριφορά του δεν άλλαξε προς το χειρότερο όπως περίμενα πως θα γίνει μιας και θα ένιωθε την ελευθερία να κάνει ότι θέλει. Μπορεί τα «θεματάκια» μας να μην άλλαξαν επίσης κατά πολύ, αλλά τον βλέπω πόσο μπορεί να καταλάβει και την δική μας πλευρά, πόσο μπορεί πολύ συχνά να καταλάβει και της Ναταλίας.

Αν μου έρχεται να τους τιμωρήσω? Πολλές φορές! Αλλά και τι θα καταφέρω? Μήπως με το να ετοιμάζεται πιο γρήγορα θα γίνει ένας καλύτερος ενήλικας αργότερα? Κάποιες συμπεριφορές, είναι απλά και μόνο επειδή τα παιδιά μας, είναι… παιδιά! Θα αλλάξουν μεγαλώνοντας. Και αν δεν αλλάξουν, ίσως να πρέπει να συμβιβαστούμε με τον χαρακτήρα τους… Κι εγώ είμαι πεισματάρα. Και η Ναταλία! Γιατί να την τιμωρώ για αυτό? Και στο κάτω κάτω, μπορεί με το πείσμα της να καταφέρει πολλά στη ζωή της, άσχετα αν εμένα δεν με βολεύει αυτό τώρα. Και ο Μάκης κάνει ώρες να ετοιμαστεί. Ο Γιώργος λοιπόν γιατί να ετοιμάζεται μόλις του το πούμε?

Όταν ένα παιδί νιώθει ελεύθερο να κάνει, να πει και να αισθάνεται, είναι ελεύθερο να μεγαλώσει δίχως φόβο να εκφραστεί. Μαθαίνει να σέβεται την διαφορά στους άλλους και νιώθει μια υγιή αυτοεκτίμηση γνωρίζοντας ότι το αγαπούν, το σέβονται και το δέχονται για αυτό που ακριβώς είναι! Ακόμα και όταν θυμώνει, όταν κλαίει, όταν κάνει κάτι διαφορετικό από αυτό που θα προτιμούσαν οι γονείς του.

Το λατρεύω αυτό το βιβλίο και μου δίδαξε πολλά. Και όχι, δεν μπορώ να τα τηρήσω όλα όσο κι αν θέλω, όσο κι αν προσπαθώ. Αλλά όπως μου είπε μια φίλη… Είναι η πρόθεση του να τα κάνεις, και το παιδί το γνωρίζει. Και στο κάτω κάτω, αναγνωρίζει και το παιδί τις δικές σου αδυναμίες και μαθαίνει πως κανείς δεν είναι τέλειος όπως κι εσύ δεν περιμένεις από το παιδί σου να είναι (τέλειο).

Το βιβλίο αυτό είναι γεμάτα παραδείγματα και είναι πολύ απλά γραμμένο. Σας συνιστώ να το διαβάσετε!!!

Και τι έχουν πει για αυτό το βιβλίο:

«Το βιβλίο «Αναθρέφοντας τα Παιδιά μας, Αναθρέφουμε τον Εαυτό μας», λειτουργεί πάνω στη ριζοσπαστική πρόταση, ότι στη σχέση αυτή δεν πρέπει να κυριαρχεί ούτε το παιδί, ούτε ο γονιός. Η Aldort προτείνει συγκεκριμένες προτάσεις ως προς την παραχώρηση του ελέγχου προς χάριν της αυθεντικότητας. Είναι εξαιρετικά χρήσιμες για εκείνους που θα προτιμούσαν να πάψουν να μαλώνουν, να απειλούν ή να τιμωρούν τα παιδιά τους. Η μαγική «συνταγή» της και μόνο αξίζει την τιμή αυτού του βιβλίου.»

(Peggy O’ Mara, Αρχισυντάκτρια και Εκδότρια του έγκριτου περιοδικού Mothering)

«Η Naomi Aldort μας υπενθυμίζει, ότι μπορούμε να εμπιστευόμαστε τα παιδιά μας και το έμφυτο ένστικτό μας που μας παροτρύνει να τα αγαπάμε ανεπιφύλακτα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά μας δείχνει και το πώς, με πλήρη σαφήνεια και συνέπεια. Η συνταγή της για την ανατροφή των παιδιών μας είναι πραγματικά ανακουφιστική για την ψυχή στους ταραγμένους καιρούς που ζούμε.»
(Δρ. John Breeding, Ψυχίατρος και συγγραφέας του βιβλίου «Τα Πιο Ατίθασα πουλάρια γίνονται τα Καλύτερα ‘Αλογα»)

«Το «Αναθρέφοντας τα Παιδιά μας, Αναθρέφουμε τον Εαυτό μας» είναι ένα βιβλίο μακρά αναμενόμενο και θα πρέπει να βρίσκεται στις λίστες των επιβεβλημένων για ανάγνωση βιβλίων κάθε νέας μητέρας και πατέρα. Το βιβλίο αυτό θα μπορούσε να έχει ως υπότιτλο: «Πώς θα σώσουμε τη συναισθηματική ζωή των παιδιών μας και το μέλλον της Ανθρωπότητας…». Όπως καταθέτει η Naomi: «Η αγάπη θα πρέπει να είναι ανεπιφύλακτη έτσι ώστε το παιδί να διατηρήσει ακέραιη την αυθεντικότητά του». »
(Δρ. James W. Prescott, Ινστιτούτο Ανθρωπιστικής Επιστήμης)

Advertisements

Το πειραματόζωο…

Standard

Όσο ήμουν έγκυος στο πρώτο μου παιδί (τον σούπερ Τζώρτζη μου), έψαχνα πολλά και διάφορα. Μερικά με έσωσαν (βλέπετε babywearing ας πούμε), άλλα ήταν λούσα παιδικά και για εγκυμονούσες, μερικά για την ανάπτυξη του μωρού, κάποια για την ψυχολογική (από τότε είχα πειστεί πχ να μην αφήνω ποτέ το μωρό να κλαίει) και κάποια για την σωματική. Διάβαζα, έβλεπα, έπαιρνα ιδέες αλλά η αλήθεια είναι ότι όσα και να διαβάσεις, αν είναι ένα απλό άρθρο που σου λέει 2-3 κουβέντες και συμβουλές, δεν σου λέει πραγματικά τι θα πρέπει να κάνεις σε όλες τις περιπτώσεις που θα σου συμβούν στην πραγματικότητα.

Στο πρώτο παιδί επίσης… πως να το πω, πως να το πω; Δοκιμάζεις, αποτυγχάνεις, δεν σου πάει, αλλάζεις στάση, διαβάζεις κάτι άλλο που σου ταιριάζει περισσότερο, δοκιμάζεις, κ.ο.κ. Δηλαδή το πρώτο παιδί είναι ολίγον τι… πειραματόζωο! Βέβαια, μπορεί να το τρελαίνεις με τις αλλαγές που κάνεις, αλλά από την άλλη, δεν είναι καλύτερο να μην συνεχίζεις κάτι που βλέπεις πως κάνει το παιδί να αντιστέκεται ή που δεν σου πάει εν τέλει; Γιατί αυτά που διάβαζες στην εγκυμοσύνη και είχες συμφωνήσει (με τον εαυτό σου και μ’ αυτόν που τα έγραφε), ήταν πριν δεις τα ματάκια του μικρού σου! Πριν κλάψει με τεράστιο παράπονο και κλαίγοντας να προσπαθεί να σε αγκαλιάσει! Πριν καταλάβεις πόοοοσο απερίγραπτα θα το αγαπάς αυτό το πλασματάκι που σου κλωτσά την κοιλιά! Με λίγα λόγια, ναι… Μόλις γεννήσεις και γίνεις μαμά, πάνε πολλά περίπατο. Όπως πχ το εξάμηνο που θα θήλαζα και θα τον άλλαζα δωμάτιο, και διάφορα άλλα παρόμοια.

Και εν τάξει, όσο ήταν μωρό, δεν τον άφηνα να κλαίει. Χαίρομαι που δεν είχα κάνει και αυτό το λάθος! Μετά άρχισε να μεγαλώνει. Να κάνει ζουζουνιές και πείσματα (όπως ακριβώς κάνει και η Ναταλία τώρα), κάπως έπρεπε να αντιδράσω. Του έλεγα ΟΧΙ! Μετά διάβασα να μην του λέω όχι παρά μόνο όταν επρόκειτο για κίνδυνο. Το άλλαξα (πόσο δύσκολο όμως να μην λες «οχι»! Αγαπημένη λέξη όταν έχεις την ηγεσία!!!). Διάβασα να  τους τραβάς αλλού το ενδιαφέρον άμα βάλουν τα κλάματα. Τώρα όμως διαβάζω να μην το κάνεις αυτό. Να συμφωνείς με το γεγονός ότι είναι στεναχωρημένα για αυτό που δεν τα αφήνεις να κάνουν, να τα πάρεις αγκαλιά και να τους πεις ότι κατάλαβες όσα νιώθει. Έτσι ξέρει το παιδί ότι σέβεσαι και τα δικά του συναισθήματα. Αυτό το έκανα στον Γιώργο από τα 2-3 του. Στην Ναταλία που το ήξερα… από την αρχή…

Στον Γιώργο είχα μάθει τα τάιμ-άουτ (time-out) που για τιμωρία βάζεις το παιδί να κάτσει κάπου για όσα λεπτά είναι και η ηλικία του. Για να το σκεφτεί καλύτερα αυτό που έκανε και για να ηρεμήσει. Το είχα φτάσει μόνο μέχρι τα 2 λεπτά. Μετά διάβασα ότι καλύτερο ίσως είναι αυτή η τακτική να γίνεται μαζί με την μαμά. Δηλαδή αντί να βάλεις τα μικρά μόνα τους κάπου, να τα πάρεις αγκαλιά και να τους πεις να πάτε να κάτσετε μαζί στον καναπέ και να διαβάσετε ένα βιβλίο πχ. Το άλλαξα. Μου φαινόταν πιο πολιτισμένο και πιο όμορφο για το παιδί.  Όταν δεν άκουγε, τον απειλούσα ότι θα πάει στην τιμωρία ή πως θα του πάρω κάποιο παιχνίδι και θα πάει ψηλά για λίγες μέρες. Απαίσιο; Κι όμως να πάρει! Δεν μπορούσα να καταλάβω για ποιόν λόγο δεν δούλευε κάτι μακροχρόνια. Ναι ΟΚ, ηρεμούσε για λίγο, αλλά το ίδιο και το ίδιο λάθος θα το ξανάκανε! Τι στο καλό έπρεπε να κάνω; Με ποιον τρόπο να έχω τα ηνία;

Και τώρα (νομίζω) έχω μια πιο σωστή απάντηση. Ήρθε με το που γεννήθηκε η Ναταλία και διάβασα ένα βιβλίο (Growing our Children, Growing Ourselves  για το οποίο θα σας μιλήσω σε άλλο ποστ). Καθόλου τιμωρίες, καθόλου φωνές, αφήνεις το παιδί να είναι παιδί και του λες και του ξαναλές και του ξαναματαλές για ποιον λόγο κάτι είναι σωστό ή λάθος. Δεν θα κακομάθει επειδή το αφήνεις να τρέχει μέσα στο σπίτι ή επειδή φωνάζει την ώρα που μιλάς στο τηλέφωνο. Εσένα μπορεί να σε ενοχλεί, αλλά αυτό δεν είναι κάτι που το αφορά. Ο λόγος που θες να σταματήσει να κάνει χαζομάρες στο σούπερ μάρκετ είναι επειδή εσύ αισθάνεσαι άσχημα. Αυτό παιδί είναι. Χαζομάρες θα κάνει… Θα μάθει και την σωστή συμπεριφορά και τα πάντα, εφόσον άλλωστε έχει το σωστό παράδειγμα. Και εννοείται πως δεν είμαι ακόμη ο Βούδας, οπότε και μου φεύγουν και τσιρίδες και λέω και το γνωστό «Θα γίνει αυτό που λέω!», αλλά όπως μου είπε μια φίλη… Το θέμα είναι ότι μπορεί να κάνεις λάθη, αλλά εφόσον υπάρχει έστω αμυδρά κάπου στο μυαλό σου μια συγκεκριμένη προσέγγιση και φιλοσοφία, το παιδί το καταλαβαίνει ακόμη κι όταν εσύ πας ανάποδα.

Και έκατσα και είπα στον Γιώργο μου. «Αγάπη μου, η μαμά θέλει να σου πει πως αποφάσισε πως δεν θα σου ξαναβάλει τιμωρία (αυτό το τήρησα), θα προσπαθήσει να μην φωνάζει πολύ (και όταν το κάνω του ζητάω συγνώμη) και κάποια στιγμή μπορεί και να καταφέρει να μην φωνάζει –σχεδόν- καθόλου. Πως έτσι πιστεύει πως θα είναι καλύτερα τα πράγματα αρκεί να καταλάβει πως αυτό δεν σημαίνει πως θα μπορεί να κάνει ότι θέλει. Πως σιγά σιγά θα δει πως θα κάνει το σωστό επειδή του αρέσει και επειδή καταλαβαίνει πως είναι όμορφο να είμαστε σωστοί, όχι επειδή αλλιώς θα έχει επιπτώσεις, αλλά επειδή θα σέβεται και τους άλλους, όπως εμείς σεβόμαστε αυτόν… Πως θέλω να με βοηθήσει γιατί θα είναι δύσκολο και πως θέλω να ξέρει πως ότι κάνω το κάνω γιατί θέλω όταν μεγαλώσει να γίνει ένας πολύ καλός άνθρωπος. Και το μικρό μου πειραματόζωο το δέχτηκε, πήρα την άδεια του και ξεκίνησα! 😉

Η Ναταλία απολαμβάνει όλα αυτά από νωρίτερα. Πολύ πιο ελεύθερη κάνει ότι θελει (σχεδόν, έτσι; Μην τρελαθούμε και τελείως!), κι αν δείτε τους μπογιατισμένους μου τοίχους και έπιπλα, θα το πιστέψετε! Όταν κλαίει της μιλάω για αυτά που νιώθει δίχως να της αλλάζω συζήτηση, την αφήνω πολύ παραπάνω να κάνει αυτά που θέλει και δεν την τιμωρώ βέβαια.

Μακάρι να ήξερα και από την αρχή με τον Γιώργο κάποια πράγματα… Νιώθω τύψεις πολλές φορές. Από την άλλη ελπίζω να μην έχει χαθεί η ευκαιρία να συνειδητοποιήσει αυτή την αλλαγή και να νιώσει κι αυτός ελεύθερος, να είναι ο εαυτός του δίχως να φοβάται πως θα κριθεί ή τιμωρηθεί…

Κάτι συζητούσαμε τις προάλλες, ούτε καν θυμάμαι τι. Αυτό που θυμάμαι ήταν μια κουβέντα του Γιώργου. Κάτι για γονείς βέβαια και μου είπε… Τι σαν εσάς που δεν μας μαλώνετε, και δεν μας βάζετε τιμωρία ή δεν μας χτυπάτε; Άρα τα βλέπει! Τα ακούει! Ή τότε που από τα νεύρα μου ξεστόμισα με ευκολία το κλασσικό «σταμάτα Γιώργο γιατί θα φας ξύλο!!!» και όταν το άκουγα έλεγα από μέσα μου «ελπίζω να μην το άκουσε τώρα» και γύρισε ο Γιώργος με ένα ύφος σαν να κοιτάει κάποιον τρελό και μου απαντά «μαμά τι λες; αφού εσείς δεν μας δέρνετε!!!» και του είπα πως πάνω στα νεύρα τους οι μεγάλοι λένε πολλές χαζομάρες τελικά!

Πειραματόζωα τα πρώτα μας παιδιά, ίσως και τα δεύτερα… Ίσως και τα τρίτα! Όσο ζω μαθαίνω δε λένε; Τι λάθη θα κάνουμε; Μου λέτε; Πόσα και πόσο μεγάλα; Ένα πράγμα μόνο εύχομαι και προσεύχομαι. Ότι λάθη και να είναι αυτά, να μην είναι τέτοια ώστε να τους κλείσουν μονοπάτια που θα έπαιρναν αλλά από χαμηλή αυτοπεποίθησή/κόμπλεξ/φόβο δεν τολμούν να τα πάρουν… Δηλαδή να μην τα χαντακώσω… Να μην τα πληγώσω… Αυτή την στερνή μας γνώση δεν γινόταν να την είχαμε τώρα;